Ауыл аралас, қой қоралас.
«Ауыл аралас, қой қоралас.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ауыл адамдары бір-бірімен аралас-құралас тұрады, малдары да бір қорада қоналқылайды. Мұндай жақындықта бір қойдың көрші қораға кіріп кетуі, бір сөздің дау тудыруы сияқты ұсақ-түйек қайшылық болмай қалмайды. Мақал көбіне осыны еске салады: ауыл арасы бір-біріне жалғасқан, сондықтан ренішті үлкейтпей, тату тұру керек. Екінші қырынан ауылдың тіршілігі ортақ, әркім бір-бірінің жағдайынан хабардар екенін сипаттайды.
Образдар мен теңеулер
Қора — малды түнде қамайтын орын. Шағын ауылдарда бірнеше отбасы қойын бір қораға қамап, кезекпен бағатын, кейде түнде бір үйдің қойы көршінің қорасына кіріп, таңертең иесі іздеп жүретін. Аралас пен қоралас — бір жұрнақпен жасалған егіз сөздер: бірі адамдардың, бірі малдың бірге тұруын көрсетеді. Осы қысқа төрт сөзде ауылдың бүкіл тұрмысы бейнеленген: үйлер, қоралар, көршілік бәрі бір-біріне кіріге тұрады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Көршілер арасындағы ұсақ дауды басу үшін немесе ауылдағы туыс-көршінің бір-бірімен араласып кеткенін сипаттау үшін айтылады. Көбіне жайбарақат, күлімсіреген үнмен. Мысалы: «Сенің балаң менің бақшамнан алма жұлса, ренжімеймін: ауыл аралас, қой қоралас». Ірі қиянат, ұрлық болған жағдайда оны елемеу үшін айту орынсыз.
Қолданылу жағдаяттары
— Таңертең көршісінің қозысы өз қорасынан табылғанда, қойшы күліп мақалды айтып, қозыны қайтарып береді.
— Ауылдағы тойға бүкіл көше дастарқан көтеріп келгенде, қалалық қонақтар мақалмен ауылдың ынтымағына таңданады.