Атанның жүгі тайлаққа, аттың жүгі тайға қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк атанға артылғанымен, уақыт өте сол жүктің бір бөлігі жас түлікке, тайлақ пен тайға да тиеді. Астарлы мағынасы — үлкеннің ісі, тұрмыстың ауыртпалығы, жауапкершілік пен еңбек біртіндеп жастарға да ауысады. Яғни, отбасыда, ел ішінде немесе қандай да бір ортада аға буын бастап берген шаруа кейін жас буынның иығына түседі. Мақал адамды ерте бастан еңбекке, шыдамға, жауапкершілікке үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «атан» — күшті, ауырды көтеретін үлкен буынның бейнесі. «Тайлақ» пен «тай» — әлі өсіп келе жатқан жас, әлсіздеу, бірақ болашақта жүк көтеретін ұрпақ. Жүк — өмірдің міндеті, тіршілік ауыртпалығы, ел ісі. Бұл образдар арқылы халық: «Бүгінгі ауыр істі ертеңгі жас ұрпақ жалғайды» деген ойды жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы, жұмыстағы, қоғамдағы жауапкершілік сабақтастығын түсіндіру үшін қолданылады. Мысалы, әке бастаған кәсіпті ұлы үйреніп, кейін өзі жалғастырады; алғашқы қиындықты әке көтерсе, кейін сол істің дені балаға өтеді. Сондықтан жастарды кішкентайынан еңбекке баулу керек деген ойды аңғартады.