Аттанып барып жылқы алған,
Ат үстінде ұйқы алған.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам аттан мініп, жорыққа не сапарға барып, жол үстінде жылқы алып, сол аттың үстінде отырып-ақ шаршап, ұйықтап кетуі. Астарлы мағынасы — ер жігіттің, жолаушының немесе мал соңындағы адамның өте қажырлы, төзімді, тынымсыз еңбек еткенін білдіреді. Мұнда іс үшін жолға шығып, шаршауды да елемей, мақсатқа жету жолында тер төгу ойы жатыр. Жұмыстың салмағы, сапардың ауырлығы, жігердің мықтылығы осы екі жолға сыйған.
Образдар мен теңеулер
«Аттанып барып» сөзі — алыс жолға, маңызды іске бел буып шығуды білдіреді. «Жылқы алған» — мал шаруашылығымен шұғылданып, еңбекпен несібесін тапқан адам бейнесі. «Ат үстінде ұйқы алған» дегені — шаршағандығына қарамастан, қозғалыста да тыным таппайтын еңбекқорлықтың, төзімнің белгісі. Ат — қазақ үшін еркіндік, серіктік және күнкөріс құралы. Сондықтан бұл жерде ат тек көлік емес, тіршіліктің серігі ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал тынымсыз еңбек етіп, бір күнде бірнеше міндетті атқаратын адамға қатысты айтылады. Мысалы, іссапарға шығып, таңнан кешке дейін кездесуге қатысып, жолда да демалмай жұмыс істеп жүрген қызметкерге айтуға болады. Ол адамның белсенділігі мен қажыр-қайратын дәл сипаттайды.
At ústinde uıqy alǵan.