Асы бар аяқ әдемі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Асы бар аяқ әдемі деген мақалдың тура мағынасы — ішінде ас салынған ыдыс та, дастарқан да көркем, жарасымды көрінеді. Астарлы мағынасы — ырыс-несібесі бар, берекелі үйдің берік те сәнді болатыны. Дәм-тұз мол болса, үйдің ішкі жылуы да, адамдардың көңілі де көркемденеді. Яғни байлықтың ең бастысы — көзге түсетін сән емес, береке мен молшылықтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ас» — молшылықтың, тоқшылықтың нышаны. «Аяқ» сөзі ыдыс, қазан-аяқ мағынасында беріліп, үй ішінің тіршілігін меңзейді. Қазақ ұғымында ыдыстың әдемілігі оның сыртқы өрнегінде ғана емес, ішіндегі несібесінде де. Сондықтан бұл теңеу береке бар жерде қарапайым заттың өзі ажарланып кететінін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал үйдің, шаңырақтың сәні байлықпен емес, барды бағалаумен өлшенетінін еске салады. Мысалы, қарапайым ас әзірленсе де, отбасы мүшелері бірге отырып, шын көңілмен дастарқан жайса, сол үйдің берекесі арта түседі. Мұндайда үйдің «әдемілігі» де, қадірі де ішкі ынтымақтан көрінеді.