Сүтке тиген мысықтай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сүтке тиген мысықтай» деген мақал бір нәрсеге қатты құмартып, соған жеткен соң өзін ұстай алмай қалған адамды білдіреді. Тура мағынасында сүтке тиген мысық сүтті ашкөзденіп, тыпырлап, қалай ішерін білмей әбігерге түседі. Астарлы мағынасында бұл — бір істі, олжаны, қуанышты не байлықты көргенде өзін тежей алмай, ашқарақтық көрсеткен кісінің қылығы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы негізгі образ — мысық пен сүт. Мысық қазақ түсінігінде епті, бірақ аңдаусыз қимылдаса, өз пайдасын да шашып алатын жануар ретінде көрінеді. Сүт — тәтті, қадірлі, жұғымды несібе. «Сүтке тиген» деген тіркес бір игілікке қолы жеткен сәтті аңғартады, ал «мысықтай» сөзі оның тойымсыз, мазасыз әрекетін бейнелейді. Сондықтан мақал адам бойындағы ашкөздік пен сабырсыздықты әжуалап көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам қолына ақша түсіп, оны орынсыз шашып жібергенде немесе бір жетістікке жетіп алып, шектен тыс даурығып кеткенде қолдануға болады. Мысалы, біреу жалақы алған күні бәрін сән-салтанатқа жұмсап, ертеңгі қажетіне қалдырмаса, «Сүтке тиген мысықтай болыпты» дейді.