«Арба атқа келмейді, Ат арбаға келеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз орны, өз реті бар екенін білдіреді. Тура мағынасында арба атқа сай келмеуі мүмкін, ал ат арбаға келеді: яғни жүк пен көлік, міндет пен мүмкіндік бір-біріне дәл үйлесу керек. Астарлы мағынасы — іске де, адамға да күшке, қабілетке, жағдайға қарай қарау керек. Біреуге ауыр болған нәрсе екіншісіне жеңіл, бір жерде дұрыс шешім басқа жерде жарамауы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы арба — жүк, міндет, талаптың белгісі. Ат — күш, мүмкіндік, көтеретін қабілет. «Арба атқа келмейді» дегені — талаптың орынсыз, ыңғайсыз болуы; «ат арбаға келеді» дегені — күш-қуаты бар нәрсе ғана сол істі алып жүре алады. Яғни халық тәжірибесі өмірдегі үйлесім мен сәйкестікті терең бейнелеп тұр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал жұмыста, оқу барысында, тіпті қарым-қатынаста да қолданылады. Мысалы, күрделі жобаны тәжірибесі аз адамға берсең, ол қиналады; ал білімі мен уақыты бар адамға берсең, іс оңай жүреді. Сондықтан адамға шамасына қарай міндет жүктеу, құралды іске лайық таңдау керек.
At arbaǵa keledi.