Алтыдағы бала ауылға келсе,
Алпыстағы ата келіп сәлем берер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: алты жастағы кішкентай бала ауылға келсе де, алпыстағы қария оған ізет көрсетіп, сәлем береді. Астарлы мағынасы — ауылдың, елдің тәрбиесінде жасы кішіден үлкенге дейінгі аралықта сыйластықтың мықты болуы. Қазақ үшін сәлем беру тек амандасу емес, адамның кішіпейілдігін, өнегесін, ел алдындағы әдебін танытатын белгі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «алтыдағы бала» — әлі өмір тәжірибесі аз, бірақ ауылдың ортақ қуанышы мен үмітін білдіретін бейне. «Алпыстағы ата» — ақыл тоқтатқан, көргені көп, өмірдің мәнін түсінген үлкендіктің символы. Екі жас аралығы қарама-қарсы қойылып, соның өзінде құрметтің жасы емес, тәрбие мен ортаға байланысты екені аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де адамдарды кішіпейіл болуға, жасы кішіге де, үлкенге де құрмет көрсетуге үндейді. Мысалы, ауылға немесе туған жерге жас бала келсе, үлкендер оның амандығын сұрап, батасын беріп, жылы қарсы алады. Бұл — ұрпақ сабақтастығы мен ел ішіндегі сыйластықтың сақталғанының белгісі.
Alpystaǵy ata kelip sálem berer.