«Екі тәтті бір жерден табылмайды.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Екі түрлі жақсылық бір мезгілде, бір жерден табыла бермейді. Бірін алсаң, екіншісінен бас тартуға тура келеді: байлық болса, уақыт жоқ, тыныштық болса, атақ жоқ. Мақал өмірдің мінсіз болмайтынын, әр жақсылықтың өз құны барын еске салады. Ол таңдау жасай білуге, барға қанағат етуге шақырады. Кейде мақал бәрін бірдей қалаған адамның ашкөздігін сынау үшін де айтылады.
Образдар мен теңеулер
Тәтті — мұнда тек дәмді тағам емес, жалпы жағымды, қалаулы нәрсе. Екі тәтті — екі қалаулы мақсат. «Бір жерден табылмау» — бейнелі айтылған өмір заңдылығы: дастарқанда бал да, қаймақ та болуы мүмкін, ал өмірде екі тілек бір уақытта сирек орындалады. Сөз саны аз, бірақ мақал қарапайым тұрмыстық сурет арқылы өмір туралы кең ойды жеткізеді. Тәтті сөзінің таңдалуы жақсылықтың қызықтырғыш, адамды өзіне тартатын қасиетін аңғартады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды екі тиімді ұсыныстың арасында таңдай алмай жүрген адамға, не бәрін бірдей қолға алмақ болған кісіге ақыл ретінде айтады. Сарыны салмақты, кейде жұбату: бір нәрседен айырылғанда «екі тәтті бір жерден табылмайды» деп көңіл аулайды. Мысалы: «Қалада жалақы көп, ауылда анаң бар. Екі тәтті бір жерден табылмайды, ойлан».
Қолданылу жағдаяттары
— Жайлауда да, ауылда да шаруа ұстаймын деп екі жаққа шапқылап шаршаған ағасына інісі мақалды айтты.
— Дүкенде балмұздақ та, ойыншық та сұраған немересіне әжесі күліп, біреуін таңдатып, мақалды айтты.