Есепсіз дүние жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Есепсіз дүние жоқ» деген мақал өмірде бәрінің өз өлшемі, өз тәртібі бар екенін білдіреді. Тура мағынасында дүниеде санамай, салмақтамай, бағаламай жасалатын іс болмайды. Астарлы мағынасында адам әр қадамын, әр сөзін, әр ісін ойланып жасау керек деген ой жатыр. Яғни кез келген нәрсенің сұрауы, өтеуі, нәтижесі болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дүние» сөзі тек байлықты емес, бүкіл өмірді, тіршілікті меңзейді. «Есеп» — тек санақ емес, орнымен әрекет ету, жауапкершілікпен қарау деген ұғым. Бұл жерде халық өмірді таразыға салып бағалауды, артық кетпеуді, ысырап пен бейберекеттен сақ болуды ескертеді. Әр істің есебі бар деген ой адамды ұқыптылыққа, әділдікке тәрбиелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ақшаны жұмсауда да, уақытты пайдалануда да орынды айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындықты соңына қалдырмай, күн сайын жоспармен оқыса, кейін қиналмайды. Себебі еңбектің де, уақыттың да есебі бар.