Аққа құрмет - елдің салты,
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түсті, яғни таза, қасиетті нәрсені құрметтеу ел ішінде қалыптасқан әдет екенін білдіреді. Астарлы мағынасы — өз еліңді, халқыңды, жеріңді сыйлау нағыз азаматқа лайық қасиет, сол арқылы адамның беделі мен абыройы өседі. Халық үшін құрмет пен ізет тек сыртқы мінез емес, ол — тәрбиенің, ардың және жауапкершіліктің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ақ» сөзі тазалықтың, пәктіктің, киеліліктің символы ретінде алынған. Ал «ел» — тек халық қана емес, тұтас орта, жұрт, туған жұрты мен ұлттық болмысты меңзейді. «Салт» сөзі ұрпақтан ұрпаққа жалғасқан өмірлік тәртіпті, әдет-ғұрыпты танытады. «Ердің даңқы» деген тіркес жігіттің қадірі оның елге жасаған сый-құрметімен өлшенетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал туған жерді қадірлеу, үлкенге құрмет көрсету, елдің заңын, тілін, дәстүрін сыйлау сияқты істерде қолданылады. Мысалы, шетелде оқып жүрген жас өз елінің мәдениетін таныстырып, ұлттық құндылықтарын сақтаса, ол елге деген құрметін көрсетеді. Мұндай әрекет оның жақсы азамат екенін дәлелдеп, абыройын арттырады.
Eline qurmet - erdiń dańqy.