Ай көрмесең, туысың жат,
Жыл көрмесең, досың жат.
«Ай көрмесең, туысың жат, Жыл көрмесең, досың жат.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам жақындарымен, туыстарымен және достарымен жиі араласып, байланысын үзбей отыру керек деген ойды айтады. Тура мағынасында, егер адам айлап-жылдап көріспесе, тіпті ең жақын туысы да, досы да алыстап, жат болып кетуі мүмкін. Астарлы мағынасы — қарым-қатынасқа күтім қажет: амандасу, хабарласу, көңіл бөлу, сыйластық білдіру арқылы ғана туыстық та, достық та сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ай» мен «жыл» уақыт өлшемі ретінде алынған. «Ай көрмесең» дегені — аз уақыт емес, едәуір аралықта жолықпау; «жыл көрмесең» — ұзақ ажырау. «Туысың жат», «досың жат» деген тіркестер адамның көңілі суып, жақындығы азаятынын көрсетеді. Яғни жаттану — қандас не сыйлас адамның арадағы байланыс әлсірегенде туындайтын суықтықтың бейнесі.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал телефон, әлеуметтік желі, қонаққа бару сияқты қарым-қатынас түрлеріне қатысты айтылады. Мысалы, қалада тұратын адам ауылдағы ата-әжесіне ұзақ хабарласпаса, арадағы жылылық бәсеңдеуі мүмкін. Сондықтан уақыт тауып, сәлем беріп, хал сұрасу — туыстық пен достықты сақтаудың жолы.
Jyl kórmeseń, dosyń jat.