Ағайын бірде араз, бірде тату.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ағайын-туыстың арасында кейде реніш те, кейде жарастық та болатынын білдіреді. Тура мағынасында, жақын адамдардың арасында тұрмыстық мәселе, сөз, мінез немесе мүдде себепті келіспеушілік туындауы мүмкін. Бірақ оның астарлы мағынасы — ағайынның арасы уақытша суыса да, түбі қайта табысуға, татуласуға бейім болады. Өйткені туыстық байланыс кездейсоқ емес, ол қанмен, тәрбиемен, ортақ тарихпен бекіген.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «араз» бен «тату» сөзі адам қатынасының екі күйін көрсетеді. Бұл жерде ағайын арасы бірқалыпты болмайтыны табиғи құбылыс ретінде берілген. Яғни туыстардың арасында ұрыс-керіс болса, оны бірден үлкен жаулық деп түсінбеу керек. Образдық тұрғыда бұл мақал туыстықты үзілмейтін жіпке ұқсатады: кейде тартылып қалады, кейде босайды, бірақ оңай үзілмейді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал отбасы, бауырлар, туыстар арасындағы қарым-қатынаста жиі қолданылады. Әсіресе мұра, ақша, тұрмыс немесе пікір айырмасы туған кезде мәні айқын көрінеді. Мысалы, екі бауыр үй мәселесіне бола ренжісіп қалады, бірақ уақыт өте сөйлесіп, қайта араласа бастайды — осындайда «Ағайын бірде араз, бірде тату» деп айтылады.