Хайуанаттар әлемі туралы — 8-бет 383
Сұрыптау:
Наурызда шабынған бурадай.
Негізгі мағынасы «Наурызда шабынған бурадай» деген мақал адамның қатты ашуланған, долданып, ызадан булыққан күйін…
Ойда сиырдың мүйізі сырқыраса,
Қырда бұғының мүйізі сырқырайды.
Қырда бұғының мүйізі сырқырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы жоққа жақын, өйткені сиырдың да, бұғының да мүйізі бірдей сырқырап ауыра…
Оқалақ тиген танадай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсеге орынсыз еліріп, шамадан тыс қозып, тынышсызданып кететін адамды меңзейді. Тура…
Орман бөрісіз болмас.
Негізгі мағынасы Орманның ішінде қасқырдың болуы табиғи құбылыс сияқты, бұл мақал да әр ортада оған сай мінезі қатал…
Өгізге туған күн бұзауға да туады.
Негізгі мағынасы «Өгізге туған күн бұзауға да туады» деген мақал өмірдегі ауырлық пен қиындықтың тек біреуге ғана емес…
Күнде бір мақал
«Хайуанаттар әлемі туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Өгіз мүйізді сиырдың сүті болмайды,
Сиыр мүйізді өгіздің күші болмайды.
Сиыр мүйізді өгіздің күші болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы ұқсастықтың ішкі қасиетті алмастырмайтынын айтады. Өгіз қанша мүйізді болғанымен, ол…
Өзбектің кигенін ал,
Қазақтың мінгенін ал.
Қазақтың мінгенін ал.
Негізгі мағынасы Өзбектің кигенін ал, қазақтың мінгенін ал деген кеңес: әр нәрсені оның шебері мықты елден таңда…
Өзеннің көркі - жар,
Түйенің көркі - нар.
Түйенің көркі - нар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық сәні мен қадірін көрсетеді. Өзеннің көркі — оның жағасындағы жар…
Өлкенің көркі мал болар,
Өзеннің көркі тал болар.
Өзеннің көркі тал болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жердің сәні малға, ал өзеннің сәні жағасындағы талға байланысты. Астарлы…
Өрмекшінің торы - шыбынның соры.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өрмекші құрған торға шыбын түсіп, одан шыға алмай қиналады. Астарлы…
Пиғылы жаман бұқа,
Ұрғашы бұзаудың қасына жатады.
Ұрғашы бұзаудың қасына жатады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаман ниетті, бұзық мінезді адамның әлсізге, қорғансызға жақын жүретінін ескертеді. Тура…
Сақ қарға сағағынан ілінер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сақ, қырағы қарға жеміне немесе ілігіп қалатын нәрсеге өзінің сағағынан…
Сақтықты сұңқардан үйрен.
Негізгі мағынасы Сұңқар биіктен қалқып жүріп, жерде жүгірген түлкіні де, қамыс арасындағы үйректі де алыстан көреді, ал…
Салмай жортқан жігіттен,
Салмай құлындаған бие артық.
Салмай құлындаған бие артық.
Негізгі мағынасы Құлынын салмай, яғни іш тастамай, аман-есен құлындаған бие шаруаға нақты пайда әкеледі: үйірге жаңа…
Салт атты, сабау қамшылы.
Негізгі мағынасы Ат үстінде жүгі жоқ, қолында қарапайым сабау қамшысы ғана бар кісі. Мақал дүние-мүлкі, артында отбасы…
Саусағы салалы биші болар,
Құлағы салалы күйші болар.
Құлағы салалы күйші болар.
Негізгі мағынасы Саусағы ұзын, икемді адамнан биші, ал құлағы сезімтал, үнді жақсы ажырататын адамнан күйші шығады…
Сауысқан бір шоқып, қырық қаранады.
Негізгі мағынасы Сауысқан бір рет шоқып алған соң, қайта-қайта жан-жағына қарап, сақтанып тұрады. Мақалдың тура…
Сауысқан сақтығынан өлмейді,
Сұқтығынан өледі.
Сұқтығынан өледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сақтық пен ашкөздіктің айырмасын көрсетеді. Сауысқанның аман жүруі — оның секемшіл, сақ…
Саяқтың ажалы қасқырдан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген саяқ малға қасқыр жиі шабады, сондықтан оның өлімі көбіне…
Серінің аты да сері.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — серінің мінезі мен болмысы қандай болса, оның аты да соған сай көркем…
Сиырда аунамақ жоқ,
Жылқыда күйсемек жоқ.
Жылқыда күйсемек жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сиыр аунап-қунап, өзіне жайлы қимылдағанымен, жылқыдай ширақ қимылдап…
Сиырдың жорғасы секілденіп.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір нәрсенің табиғатына сай келмейтін, үйлеспейтін әрекетті әжуалап айтады. Тура мағынасында…
Сиырдың пірі - Зеңгі баба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сиыр малының киесі, қамқоршысы бар деген халық түсінігін білдіреді. Тура мағынасында, сиырды…
Сиыр сүйкенбей жүрмес.
Негізгі мағынасы Сиыр сүйкенбей жүрмес деген мақалдың тура мағынасы — сиыр бір нәрсеге сүйкеніп, қасынбайынша жай…
Сұлу аттың көркі - жал.
Негізгі мағынасы «Сұлу аттың көркі - жал» деген мақалдың тура мағынасы — аттың сәні мен көркін арттыратын белгісі оның…
Сұңқар самғауын біледі,
Жапалақ жалбауын біледі.
Жапалақ жалбауын біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әркімнің өз табиғатына, қабілетіне және дағдысына сай әрекет ететінін білдіреді. Сұңқар…
Табақ тамағымен жарасты,
Батыр жарағымен жарасты.
Батыр жарағымен жарасты.
Негізгі мағынасы Табақ ішіне ет, ас салынғанда ғана сәнді, толық көрінеді; бос табақ — жай ыдыс. Батыр да жарағымен…
Таздың шашы өспес,
Айдапсалдың малы өспес.
Айдапсалдың малы өспес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы қарапайым: таз адамның шашы өспейтіні сияқты, «айдапсал» деген, яғни…
Тайлы бие тайлақты түйедей.
Негізгі мағынасы «Тайлы бие тайлақты түйедей» деген мақал жас құлынның, яғни әлі толық жетілмеген малдың сырттай үлкен…
Талдырмаш таза айырдан,
Жүк көтергіш қоспақ артық.
Жүк көтергіш қоспақ артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — талдырмаш, яғни әлі жас, әлсіз таза айырдан гөрі, жүк көтеретін қоспақтың…
Тартыншақ түйе жаман,
Итіншек бие жаман.
Итіншек бие жаман.
Негізгі мағынасы Тартыншақ түйе де, итіншек бие де мал үшін мінезі жағынан қолайсыз саналады. Мақалдың тура мағынасы…
Таудағы ешкі ыңғай берсе,
Етектегі теке дедектеп жетеді.
Етектегі теке дедектеп жетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тауда жүрген ешкі бір белгі берсе, етекте жүрген теке дереу жетіп келеді…
Тауықтың түсіне тары кіреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның күндізгі ойы, еңбегі, уайымы түнде түсіне де кіретінін білдіреді. Тура мағынасында…
Тәкаппардың семірткен малы,
Ойнақтап жүріп қасқырға кезігеді.
Ойнақтап жүріп қасқырға кезігеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тәкаппар, паң адамның асығыстықпен, бейқамдықпен әрекет етсе, өзіне зиян келтіретінін…
Тәрбиелі адам тағаланған атпен тең.
Негізгі мағынасы Тәрбиелі адам мен тағаланған аттың тең қойылуы — екеуінің де қадірлі, ұқыпты, сенімді екенін…
Тебегеннен тер, қашағаннан қан жаудырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — тебетін ат тер шығарып, қашаған ат жарақаттанып, тіпті қан шығаратынын…
Тебегеннің артынан,
Қабағанның алдынан жүрме.
Қабағанның алдынан жүрме.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қауіп төндіретін, мінезі қатал не зиянды нәрседен аулақ жүру керек екенін ескертеді…
Тебегеннің таңын сүзеген айырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы мал мінезінен алынған: тепкеннен кейін бірден жауап қайтармағанымен…
Тексізден текті тумайды,
Жабыдан тұлпар шықпайды.
Жабыдан тұлпар шықпайды.
Негізгі мағынасы Тегі жоқ, тәрбие көрмеген әулеттен текті, асыл адам тумайды, жабыдан тұлпар шықпайды. Мақал адамның…
Темірші көміршіге үйір.
Негізгі мағынасы Темірші көміршіге үйір дейді: әр кәсіп иесі өзіне керекті адамға жақын жүреді. Мақал адамдардың…