Сақтықты сұңқардан үйрен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сақтықты сұңқардан үйрен» деген мақал адамға әр іске ойланып, абайлап кірісуді ескертеді. Сұңқар — қырағы, сергек, жемін де, жауын да алыстан аңдайтын құс. Сол сияқты адам да өмірде алдындағы қауіпті байқап, артық тәуекелге бармай, алдын ала қамдана білуі керек. Астарлы мағынасы — ақылды адам асықпайды, әр қадамын есеппен басады, сонда ғана қателік пен зияннан аман қалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сұңқар» — өткір көз, сергек мінез, қырағылықтың бейнесі. Халық сұңқарды жай құс емес, өте байқампаз әрі сақ әрекет ететін жаратылыс ретінде алады. «Үйрен» деуі — табиғаттағы осы қасиетті адам бойына сіңіру керек деген ишара. Яғни мақал тіршілікке тек күшпен емес, көрегендікпен қарауды ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні жолда, жұмыста, интернетте, тіпті қаржы мәселесінде де өте орынды айтылады. Мысалы, белгісіз сілтемені ашпас бұрын немесе бейтаныс адамға жеке дерек бермес бұрын, сақтық таныту керек. Сонда адам алданбайды, зиянға ұрынбайды, өз қауіпсіздігін қорғайды.