Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
189.6K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Түйе тулап жүктен құтылмас.
**Негізгі мағынасы** Түйе қанша тулап, бұлқынса да, үстіндегі жүктен құтыла алмайды. Мақалдың тура мағынасы — күшті мал...
Егіншінің пірі - Диқан ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал егіншілік пен диқаншылықтың қасиетті, берекелі кәсіп екенін білдіреді. Тура мағынасында,...
Тасқа тары, мұзға бидай еккен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тарыны тасқа, бидайды мұзға егу, яғни өнім бермейтін, мүлде қолайсыз ж...
Түйе жисаң, нардан жи,
Жүк қалдырмас жолында.
Жүк қалдырмас жолында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер түйе жинасаң, жай түйені емес, нарды таңда, өйткені нар ауыр жүкке...
Жалғыз атты жарыстан қалмас.
**Негізгі мағынасы** «Жалғыз атты жарыстан қалмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір ғана аты бар адам да жарысқа қаты...
Талап - адамнан , дем - су - Алладан .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам еңбегі мен Құдайдың жәрдемі қатар керек екенін білдіреді. Талап, ізденіс, әрекет — а...
Бұйырған малға тісің тисін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға тағдырдан, несібеден келген малдың берекесі болсын, соны пайдал...
Жасында жалықпаған
Қартайғанда тарықпайды.
Қартайғанда тарықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жастық шақта адам еңбек етуден, үйренуден, ізденуден жалықпаса, қартайғ...
Сауын саусаң, бие сау,
Боз қырау түспей суалмас.
Боз қырау түспей суалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің уақытында, ыңғайымен істелуін ескертеді. «Сауын саусаң, бие сау» дегені — малды,...
Қатын ерге қарайды,
Ер жерге қарайды.
Ер жерге қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі жауапкершілік пен бағыт-бағдарды астарлап айтады. Тура мағынасында әйел к...
Қыдырдың қасында болғанша,
Бұлақтың басында бол.
Бұлақтың басында бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: Қыдыр сияқты киелі, бақыт әкелетін жанның қасында жүргеннен гөрі, бұлақ...
Қойың болмаса,
Байлықта ойың болмасын.
Байлықта ойың болмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер қойың, яғни мал-мүлкің болмаса, байлық туралы көп ойлама дегенді б...
Еңбегің сайлы болса,
Ішің майлы болады.
Ішің майлы болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адам еңбегі жүйелі, тиянақты, сапалы болса, соның жемісі де мол болады....
Зергердің түбі - зейнет,
Делдалдың түбі - бейнет.
Делдалдың түбі - бейнет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр кәсіптің, әр істің түбінде оның нәтижесі жататынын меңзейді. Зергердің еңбегі ұқыптылы...
Шыры болса қомында,
Алты айшылық жолында,
Атан түйе арымас.
Алты айшылық жолында,
Атан түйе арымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қомына шыры салынған атан түйе алты айлық ауыр жол жүрсе де арымайды, я...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.