Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
241.2K
Қаралым
227
Орташа
Сұрыптау:
Еріншекке күнде ертең.
**Негізгі мағынасы** «Еріншекке күнде ертең» мақалы жалқау адамның ісін бүгінге емес, үнемі ертеңге ысыра беретінін біл...
Байы өлген қатын келіншек болады,
Кедей болар жігіт еріншек болады.
Кедей болар жігіт еріншек болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы мінезге тікелей әсер ететінін астарлап айтады. Байы өлген әйел «ке...
Жалғыз құртты жарып жеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана құртты бөліп-жарып жеу. Астарлы мағынасы — қолдағы азды қанағ...
Мал жоқшысы - малшы,
Ұлпан жоқшысы - аңшы.
Ұлпан жоқшысы - аңшы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малдың қамын малшы, аңның жайын аңшы қарайды. Астарлы мағынасы: әр істі...
Жұмыртқа жегенің -
Тауықты құрттым дегенің.
Тауықты құрттым дегенің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жұмыртқа жеу — тауықтың өнімін пайдалану. Ал астарлы мағынасы — бір іст...
Оймақ пішсең де, ойлап піш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істі асықпай, алдын ала ойланып істеу керек дегенді білдіреді. Тіпті ең шағын...
Алты ай баққан арықты,
Бір күн ұрынған өлтірер.
Бір күн ұрынған өлтірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп уақыт бойы күтіп-баптап, әрең жеткен нәрсені бір-ақ сәтте абайсыздықпен жоғалтып алуғ...
Етігін шешпей ер тыңаймас,
Ер-тоқымын сыпырмай ат тыңаймас.
Ер-тоқымын сыпырмай ат тыңаймас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың да, атының да үздіксіз еңбектен, сапардан, міндеттен кейін тынығатынын білді...
Сиыр жайған тоқ болады,
Уайым-қайғы жоқ болады.
Уайым-қайғы жоқ болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, сабырдың және адал тіршіліктің адамды тоқ әрі тыныш ететінін білдіреді. Тура м...
Балық жеген тоқ болар,
Әл-дәрмені жоқ болар.
Әл-дәрмені жоқ болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — балық жеген адам тойып, қарны тоқ болады, бірақ содан кейін әл-қуаты к...
Тынбай жүрген тасбақа
Тәй-тәй басып түйеден озар.
Тәй-тәй басып түйеден озар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тасбақа өте баяу жүрсе де, тоқтамай қозғалып отырса, ұзақ жолда үлкен...
Талап - адамнан , дем - су - Алладан .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам еңбегі мен Құдайдың жәрдемі қатар керек екенін білдіреді. Талап, ізденіс, әрекет — а...
Сауыны аздың жазы қысқа.
**Негізгі мағынасы** «Сауыны аздың жазы қысқа» деген мақалдың тура мағынасы — сауын малы аз үйдің жаз бойы алатын сүті...
Тоғышардың ту қойы қысыр қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғышар, яғни енжар, жалқау, әрекетсіз адамның қолындағы ту қой да қыс...
Жүйрік аттың сауырын берік алар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жүйрік атты міну, баптау, ұзақ шабу үшін оның сауыры берік, шыдамды, ор...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Сен салар да, мен салар,
Атқа жемді кім салар?
Атқа жемді кім салар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «сен де салмайсың, мен де салмаймын» дегендей, атқа жемді ешкім салмай...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.