Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
298K
Қаралым
281
Орташа
Сұрыптау:
Еңбекқорға әр күн сәт,
Еңбексізге бір күн сәт.
Еңбексізге бір күн сәт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбек пен әрекеттің өмірдегі орнын көрсетеді. Еңбекқор адам үшін әр күн пайдалы, ырысқа т...
Ат мінбеген ат мінсе,
Шаба-шаба өлтірер.
Тон кимеген тон кисе,
Сілке-сілке бітірер.
Шаба-шаба өлтірер.
Тон кимеген тон кисе,
Сілке-сілке бітірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жылқыға да, киімге де еппен қарамасаң, тез тозады. Астарына үңілсек, а...
Ит күшіктеп сауын болмас,
Бұлт болмай жауын болмас.
Бұлт болмай жауын болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит күшіктесе де, одан сүт шықпайды; бұлтсыз жаңбыр жаумайды. Астарлы ма...
Жеріне қарай астығы.
**Негізгі мағынасы** «Жеріне қарай астығы» деген мақал жердің құнары мен жағдайына қарай өнім де әртүрлі болатынын білд...
Қазан асылса, тамақ пісер,
Әйтеуір бір ошақтан түсер.
Әйтеуір бір ошақтан түсер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қазан отқа асылса, ішіндегі ас піседі, яғни тамақ дайын болады. Астар...
Атты қамшымен айдама, жеммен айда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, жалпы тіршілік иесін де күшпен емес, ықыласпен, дұрыс күтіммен баулу керек ек...
Батыр түсінде жау көреді,
Балықшы түсінде ау көреді.
Балықшы түсінде ау көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ойы мен кәсібі, көңілінің бағыты оның түсіне дейін әсер ететінін білдіреді. Батыр...
Қара судан қаймақ алған.
**Негізгі мағынасы** «Қара судан қаймақ алған» деген мақал өте қиын, қолайсыз, пайдасыз көрінген жерден де бір олжа, иг...
Саудагер есепке байиды.
**Негізгі мағынасы** «Саудагер есепке байиды» деген мақалдың тура мағынасы — саудамен айналысқан адам табысын көбейту үш...
Ешкі орнына лақ ал,
Лақ ал да, тына қал.
Лақ ал да, тына қал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ешкі бермесе, оның орнына лақ ал, содан кейін дау-дамай, талап-талас т...
Түйенің бәрі нар болса,
Жер бетінде жүк қалмас.
Жер бетінде жүк қалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: егер барлық түйе нардай күшті болса, жер бетінде көтерілмеген жүк қалма...
Арық қойда төстік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арық, жүдеу қойдың денесінде ет те, майлы төстік те болмайды. Астарлы м...
Құлан ату менің не теңім, киік атпай,
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аңшының құлан не киік ататындай қуаты, ерлігі, мүмкіндігі бола тұра, ү...
Жалғыз ағашты жағу қиын,
Жалғыз баланы бағу қиын.
Жалғыз баланы бағу қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір ғана ағашты жағып қыздыру да, жалғыз баланы асырап-бағу да...
Бидайдың барар жері - диірмен.
**Негізгі мағынасы** Бидайдың барар жері – диірмен деген мақал әр нәрсенің өз орны, өз бағыты болатынын білдіреді. Тура...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.