Ерлік, батырлық туралы 287
Батылдық туралы мақал-мәтелдер ерлік, қайсарлық пен намысты дәріптеп, қиындықта тайсалмауға үндейді.
287
Мақал-мәтел
75.6K
Қаралым
263
Орташа
Сұрыптау:
Палуанға да күш керек.
**Негізгі мағынасы** Палуанға да күш керек деген сөздің тура мағынасы — күресетін адамға физикалық қуат қажет. Астарлы м...
Нардан туған жампозға,
Арыса кере сала алмас.
Арыса кере сала алмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал текті жерден шыққан, табиғатынан жүйрік, қабілеті зор адамды бірден әлсіретіп, басып таст...
Жетелеген ат аңға жарамайды.
**Негізгі мағынасы** «Жетелеген ат аңға жарамайды» деген мақалдың тура мағынасы — жетектеліп жүрген аттың аңшылыққа ике...
Көкпар тартқандікі, қоян қаққандікі.
**Негізгі мағынасы** Көкпар тарту да, қоян қағу да — көп күш, ептілік, батылдық пен дәл қимыл керек болатын іс. Мақалдың...
Жолбарыста бір жігіттің жүрегі,
қырық жігіттің күші бар.
қырық жігіттің күші бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолбарыс сияқты айбатты, қайратты жігіттің бойында ерекше күш бар деге...
Құлынның түрі құлпырып,
Түгі сынбас жауынға.
Түгі сынбас жауынға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жас құлынның сыртқы көркі мен саулығын суреттейді. Тура мағынасында, құлынның жүні жылтыр...
Қол күрек:
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
шабуылда қалқаның,
бекіністе қорғаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қолындағы құралдың, еңбектегі іс-қимылдың қажет кезде үлкен күшке айналатынын біл...
Батырдан барымташыл туады.
**Негізгі мағынасы** «Батырдан барымташыл туады» деген мақал тура мағынасында батырдың ұрпағы да әкесіне тартып, өжет,...
Қасқырдан сая іздегенше, арыстаннан пана ізде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, опасыз не қауіп төндіретін қасқырдан қорған іздегеннен гөрі, кү...
Ат шабысымен қадірлі,
Ер табысымен қадірлі.
Ер табысымен қадірлі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер адамның қадірі мен беделі оның бос отырысымен емес, істеген ісімен, жеткен табысымен...
Ел алмаған елу жыл жатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елін, жерін, намысын қорғай алмаған адам ұзақ уақыт бойы әрекетсіз, қор...
Жетесіз батыр тез өлер.
**Негізгі мағынасы** «Жетесіз батыр тез өлер» деген мақал тура мағынасында батырдың ақылы болмаса, ерлігі ұзаққа бармай...
Жорға мінген жолда қалады,
Жүйрік мінген қолды болады.
Жүйрік мінген қолды болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жорға мінген адам жолдың сәніне ғана ілесіп, ұзаққа шаба бермейді, ал ж...
Ердің баласы - елдің панасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер азаматтың халыққа тірек, қорған, сенім болуға тиіс екенін білдіреді. Тура мағынасында,...
Күш жақсы, күштен іс жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күштің өзі жақсы болғанымен, одан да жақсысы сол күшті дұрыс іске жұмс...
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған...
Ат өнері білінбес,
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
Бәйгеге түсіп жарыспай;
Ер өнері білінбес,
Қоян-қолтық алыспай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мәні — аттың да, ердің де шын қабілеті сынақ үстінде ғана көрінеді. Тек қарап тұрып, б...
Аттан аттың несі артық?
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
Жүрісі мен күші артық;
Ерден ердің несі артық?
Ерлігі мен ісі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқыны да, ер азаматты да салыстыра отырып, олардың ең басты қадірі неде екенін көрсетед...
Қайрат деген қыран бар,
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
Қайғыға тізгін бермейтін.
Қайғы дейтін жылан бар,
Өзекті жағып өртейтін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға қайрат пен сабырдың қаншалықты керек екенін меңзейді. Тура мағынасында қайрат — қы...
Батыр туса - ел ырысы,
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
Жаңбыр жауса - жер ырысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, батыр дүниеге келсе, елге қуаныш пен қорған болады; жаңбыр жаус...
«Батылдық туралы» мақал-мәтелдер қазақтың ерлікке, намысқа, тәуекелге деген көзқарасын жинақтайды. Бұл нақыл сөздер жауынгерлік рухты ғана емес, күнделікті өмірде әділдікті қорғау, жауапкершілік алу, қорқынышты жеңу сияқты қасиеттерді де дәріптейді.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.
Категориядағы мақалдар жас ұрпақты қайсар болуға, қиын сәтте тайсалмай шешім қабылдауға, ел мен отбасы алдындағы парызды ұмытпауға тәрбиелейді. Батыл адамның беделі, қорқақтықтың салдары, намыс пен ар-ожданның бағасы қысқа да нұсқа сөзбен терең жеткізіледі.