Ат шабысымен қадірлі,
Ер табысымен қадірлі.
«Ат шабысымен қадірлі, Ер табысымен қадірлі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер адамның қадірі мен беделі оның бос отырысымен емес, істеген ісімен, жеткен табысымен өлшенетінін білдіреді. Тура мағынасында ат жүйріктігімен, шабыспен көзге түссе, астарлы мағынасында ер жігіт те еңбегімен, намысты ісімен, пайдалы әрекетімен бағаланады. Яғни адамды даңққа жеткізетін нәрсе — әрекет, жауапкершілік және нәтиже.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат шабысымен» деген тіркес жүйріктің шапшаңдығын, мықтылығын, бәйгедегі оза шауып танылуын білдіреді. Ал «ер табысымен» сөзі жігіттің ерлігі, еңбегі, жетістігі арқылы қадірленетінін меңзейді. Халық ат пен ерді қатар қойып, екеуінің де бағасы сыртқы көріністе емес, нақты іске байланысты екенін көркем түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал қазір де өзекті: адамды сөзбен емес, ісімен бағалау керек. Мысалы, бір қызметкер көп сөйлемей, жұмысты сапалы атқарып, ұйымға пайда әкелсе, оның беделі де соған қарай өседі. Сол сияқты спортшы да, студент те, маман да жетістігі арқылы танылады.
Er tabysymen qadirli.