Жалғыздық туралы 87
Жалғыздық туралы мақал-мәтелдер адамның ішкі күйі, сабыр, ой және қоғаммен байланыс мәнін терең жеткізеді.
87
Мақал-мәтел
21.7K
Қаралым
249
Орташа
Сұрыптау:
Жалғыздың жағы жоғалса табылмайды,
Көптің оғы жоғалса да табылады.
Көптің оғы жоғалса да табылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адамның жоғалтқаны қайта табылмай қалады, ал көптің ішінде жоғал...
Жырақтан құтқарса - атың мұра,
Жалғыздықтан құтқарса - қатын мұра.
Жалғыздықтан құтқарса - қатын мұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды қиын сәтте сүйеп, аман алып қалатын нәрсенің қадірін айтады. Тура мағынасында, жыр...
Тебісіп жатсаң да, теңің болсын.
**Негізгі мағынасы** Тебісіп жатсаң да, теңің болсын деген сөз — өзара керісіп, қағысып, әзілдесіп жүрсең де, өзіңмен д...
Аспанда Күн жалғыз,
Жерде Ғұн жалғыз.
Жерде Ғұн жалғыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыздықтың ауыр екенін, әрі кейде биік, дара тұлғаның көптің ішінде де оқшау көрінетін...
Елсізде ит те жолдас.
**Негізгі мағынасы** Елсіз жерде адамға серік те, қорған да аз болады. Мақалдың тура мағынасы — иесіз, жұртсыз жерде итт...
Елсізде екі түйе айда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ел жоқ, адам сирек жерде екі түйені қатар айдап жүру қиын. Астарлы мағы...
Жетелеген ит сақ болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында: жетектеліп жүрген ит өзі қимылын еркін басқара алмайды, сондықтан айнал...
Жүдеу көңіл жұбаныш іздейді.
**Негізгі мағынасы** Жүдеу көңіл жұбаныш іздейді дегеніміз — адам көңілі жабырқаулы, мұңлы, шаршаулы кезде өзіне медет,...
Саяқтың ажалы қасқырдан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз жүрген саяқ малға қасқыр жиі шабады, сондықтан оның өлімі көбін...
Бөтен жерде бұлбұлды қарға дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бөтен, жат ортада бұлбұлдай әсем құсты да қарғаға теңеп жіберуі мүмкін...
Елде түлкі аштан өлмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, ел ішінде түлкі аштан өлмейді, яғни ауыл-аймақта, жұрт арасынд...
Жапалаққа күннен түн жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ түнде белсенді болып, қараңғыда өзін еркін сезінеді, ал күндіз...
Ең көп оқылған
Қасқыр ішігі бар кісі,
Жолдасының тоңғанын білмес.
Жолдасының тоңғанын білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ішігі киілген адам өз тоңуын сезбегендей, жолдасының тоңғанын...
Адам бір-біріне қонақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі тұрмайды, әркімнің өмірі уақытша, өткінші. Аста...
Өз үйім - өлең төсегім.
**Негізгі мағынасы** «Өз үйім — өлең төсегім» деген мақал адамға өзінің үйі бәрінен де ыстық, жайлы, жанға жақын екенін...
Көзден кетсе, көңілден кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам көзіне жиі түсіп, араласып жүрген нәрсе не адам есте берік сақталатынын, ал көз алды...
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлы...
«Жалғыздық туралы» мақал-мәтелдер – адам жанының тынысы, ойға шомып, өзін танып-білуге жетелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта жалғыз қалудың салмағы мен сабағы, кейде еркіндік пен жауапкершілікке айналатын қыры көрініс табады.
Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.
Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.