Мақалдағы сөздер

Бажа деген не?

зат есім рус.свояк

Мағынасы

Апалы-сіңлілі әйелдерге үйленген ер адамдардың бір-біріне қатысты туыстық атауы.

Мақалдарда

Мақалдарда бажа арасы әзілі жарасқан, тату туыстық ретінде («адам баласында бажа тату») немесе қадірі төмендеу, жанама туыстықтың бейнесі ретінде («ілік жаманы — бажа») айтылады.

Мысалдар

  • Екі бажа бір-біріне жиі қонаққа барып тұрады.
  • Ол менің бажам: әйелдеріміз — туған апалы-сіңлілі.

«бажа» сөзі бар мақалдар 6

  1. Құс жаманы - шажа, ілік жаманы - бажа. Құстың ішінде шажа нашар саналады, туыс-жекжаттың ішінде бажа нашар деп айтылады. Шажа — тау басында тіршілік ететін, даусы ащы…
  2. Бажа бажаны көрсе, басы қышиды. Апалы-сіңлілі қыздарды алған екі күйеу кездессе, бірімен-бірі жарысқысы, қағысқысы келіп тұрады. Мақал бажалар арасындағы жасырын…
  3. Төрт аяқтыда бота тату,
    Адам баласында бажа тату.
    Төрт түліктің төлі ішінде боталар бір-біріне үйір, ұрыспай, қатар жүреді; адам баласының ішінде бажалар да сондай тату болады…
  4. Иттің бажасы көп, құдасы жоқ. Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің айналасында жүргені көп болғанымен, оның «құдасы» болмайды. Астарлы мағынасы — сырттай көп…
  5. Әділ кісіге әркім-ақ бажа. «Әділ кісіге әркім-ақ бажа» деген мақал әділ, турашыл адамның бәріне бірдей жағымды болатынын білдіреді. Мұндағы тура мағынасы…
  6. Ақымақта дос, итте бажа жоқ. Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақтың досы болмайды, иттің де бажа деген туысы жоқ деген сөз. Астарлы мағынасы — ақылы кем, сөзі…