Бажа деген не?
Мағынасы
Апалы-сіңлілі әйелдерге үйленген ер адамдардың бір-біріне қатысты туыстық атауы.
Мақалдарда
Мақалдарда бажа арасы әзілі жарасқан, тату туыстық ретінде («адам баласында бажа тату») немесе қадірі төмендеу, жанама туыстықтың бейнесі ретінде («ілік жаманы — бажа») айтылады.
Мысалдар
- Екі бажа бір-біріне жиі қонаққа барып тұрады.
- Ол менің бажам: әйелдеріміз — туған апалы-сіңлілі.
«бажа» сөзі бар мақалдар 6
- Құс жаманы - шажа, ілік жаманы - бажа. Құстың ішінде шажа нашар саналады, туыс-жекжаттың ішінде бажа нашар деп айтылады. Шажа — тау басында тіршілік ететін, даусы ащы…
- Бажа бажаны көрсе, басы қышиды. Апалы-сіңлілі қыздарды алған екі күйеу кездессе, бірімен-бірі жарысқысы, қағысқысы келіп тұрады. Мақал бажалар арасындағы жасырын…
-
Төрт аяқтыда бота тату,
Адам баласында бажа тату. Төрт түліктің төлі ішінде боталар бір-біріне үйір, ұрыспай, қатар жүреді; адам баласының ішінде бажалар да сондай тату болады… - Иттің бажасы көп, құдасы жоқ. Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің айналасында жүргені көп болғанымен, оның «құдасы» болмайды. Астарлы мағынасы — сырттай көп…
- Әділ кісіге әркім-ақ бажа. «Әділ кісіге әркім-ақ бажа» деген мақал әділ, турашыл адамның бәріне бірдей жағымды болатынын білдіреді. Мұндағы тура мағынасы…
- Ақымақта дос, итте бажа жоқ. Бұл мақалдың тура мағынасы — ақымақтың досы болмайды, иттің де бажа деген туысы жоқ деген сөз. Астарлы мағынасы — ақылы кем, сөзі…