Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
162.1K
Қаралым
192
Орташа
Сұрыптау:
Жазда қонысыңды дөңге сал,
Қыста қонысыңды көңге сал.
Қыста қонысыңды көңге сал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жазғытұрым қонысты биік, жел өтіп тұратын дөңге орналастыру, ал қыс тү...
Желбегейге жел үйір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — желбегей жамылған адамның үстіне жел оңай үйіріліп, оны қыса түседі. А...
Түлкіні құрылған қақпан ұстамайды,
Құруын тапқан ұстайды.
Құруын тапқан ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түлкі сияқты айлакер аңды кез келген қақпан ұстай бермейді; оны тек дұ...
Жортуылшы жолдасынан көреді, ұры - серігінен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жүрген ортасы, араласқан досы оның мінезі мен ісіне тікелей әсер ететінін айтады....
Атанның күші қомында,
Азық-жемі жолында.
Азық-жемі жолында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауыр жүк артылған атанның күші оның қомында, ал оның азығы мен жемі жо...
Қасқырдан сая іздегенше, арыстаннан пана ізде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, опасыз не қауіп төндіретін қасқырдан қорған іздегеннен гөрі, кү...
Үріккен түйеге шаңырақ салма, сындырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асығыс қимылдама, сескеніп тұрған не көңілі орнықпаған адамға ауыр сөз айтпа, жүк артпа д...
Жыласаң, тағы ұрамын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуді ұрған адам оның жылағанын көрсе де, мейірім танытпай, қайтадан...
Жыланның басына ақ құйып шығарады.
**Негізгі мағынасы** Жыланның басына ақ құйып шығарады деген мақал сырттай қарағанда жұмсақтық, ізгілік жасалғандай көрі...
Егін піспей қам сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егін әлі пісіп үлгермей тұрып, жинауға қажет құрал-сайманды, жұмыс күш...
Аяз мүйізді қысады,
Мүйіз сиырды қысады.
Мүйіз сиырды қысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты аяз суықтан алдымен мүйізді қысады, ал мүйіз сиырға тиесілі болға...
Жын соққаннан мың соққан жаман.
**Негізгі мағынасы** «Жын соққаннан мың соққан жаман» деген мақал адамға келген бір-ақ ауыр соққыдан гөрі, қайта-қайта...
Арыстан мінсең, қылышыңды қамшы қыл.
**Негізгі мағынасы** Арыстан мінсең, қылышыңды қамшы қыл деген мақал батыл адаммен, қауіпті, адуынды ортамен қатар жүрг...
Түйені жардан құлатқан - бір үзім шөп.
**Негізгі мағынасы** Түйені жардан құлатқан – бір үзім шөп деген мақал азғантай нәрсенің де үлкен апатқа себеп болатыны...
Жазым болса, быламыққа тіс сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде кейде күтпеген жамандықтың, сәтсіздіктің кез келген жерден шығатынын білдіреді. Ту...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.