Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
206.4K
Қаралым
245
Орташа
Сұрыптау:
Шелді көзден шет жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, күмәнді, зиянды, пайдасыз нәрседен аулақ жүруге шақырады. Тура мағынас...
Итаяғын ит екеш ит те қорғайды.
**Негізгі мағынасы** Итаяғын ит екеш ит те қорғайды деген мақал әр нәрсенің өзіне қымбат, өзіне жақын дүниесін қорғауға...
Түлкіні құрылған қақпан ұстамайды,
Құруын тапқан ұстайды.
Құруын тапқан ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түлкі сияқты айлакер аңды кез келген қақпан ұстай бермейді; оны тек дұ...
Жұма жауса, сенбі тынар,
Сенбі жауса, қашан тынар?
Сенбі жауса, қашан тынар?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жауын жұма күні жауса, артынша сенбі күні ашылады деген ой. Астарлы ма...
Сынамаған алдырар,
Ойламаған ұтқызар.
Ойламаған ұтқызар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кез келген іске немқұрайлы қарамауы керегін айтады. Бір істі алдын ала сынап, бай...
Жыласаң, тағы ұрамын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреуді ұрған адам оның жылағанын көрсе де, мейірім танытпай, қайтадан...
Жортуылшы жолдасынан көреді, ұры - серігінен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның жүрген ортасы, араласқан досы оның мінезі мен ісіне тікелей әсер ететінін айтады....
Күн жауса, тондыны ұрар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: күн ашық кезде жауған жаңбыр суық тисе, тон киген адам тонын қағып, суы...
Аяз мүйізді қысады,
Мүйіз сиырды қысады.
Мүйіз сиырды қысады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қатты аяз суықтан алдымен мүйізді қысады, ал мүйіз сиырға тиесілі болға...
Егін піспей қам сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — егін әлі пісіп үлгермей тұрып, жинауға қажет құрал-сайманды, жұмыс күш...
Жыланның басына ақ құйып шығарады.
**Негізгі мағынасы** Жыланның басына ақ құйып шығарады деген мақал сырттай қарағанда жұмсақтық, ізгілік жасалғандай көрі...
Арыстан мінсең, қылышыңды қамшы қыл.
**Негізгі мағынасы** Арыстан мінсең, қылышыңды қамшы қыл деген мақал батыл адаммен, қауіпті, адуынды ортамен қатар жүрг...
Жын соққаннан мың соққан жаман.
**Негізгі мағынасы** «Жын соққаннан мың соққан жаман» деген мақал адамға келген бір-ақ ауыр соққыдан гөрі, қайта-қайта...
Түйені жардан құлатқан - бір үзім шөп.
**Негізгі мағынасы** Түйені жардан құлатқан – бір үзім шөп деген мақал азғантай нәрсенің де үлкен апатқа себеп болатыны...
Жазым болса, быламыққа тіс сынады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде кейде күтпеген жамандықтың, сәтсіздіктің кез келген жерден шығатынын білдіреді. Ту...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Ит үреді, керуен көшеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша үрсе де, керуен өз жолымен жүре береді. Астарлы мағынасы: біре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.