Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.1K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Аспандағы сұңқардан қолдағы тұрымтай артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аспанда қалықтап жүрген сұңқар өте әдемі, күшті құс болғанымен, қолдағы...
Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт.
**Негізгі мағынасы** Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт деген сөздің тура мағынасы — шайқасқа кіргенде ештеңе істемей, бо...
Белден бөгіп, белшеден батқан.
**Негізгі мағынасы** «Белден бөгіп, белшеден батқан» деген мақал адамның бір іске, қиындыққа немесе берекесіз күйге әбд...
Тістейтін жылқы тісін көрсетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай жуас, сабырлы көрінгеннің бәрі бірдей әлсіз емес екенін білдіреді. Тура мағынасын...
Қарашада қаз қайтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал күздің соңғы кезеңінде, әсіресе қарашада, қаздың жылы жаққа қайтатынын білдіреді. Тура ма...
Көне етіктіге бармайды,
Көк етікті алмайды.
Көк етікті алмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда ескі етіктің неге жарамайтынын, жаңа көк етіктің неге алынбайтынын айтқ...
Тыныш ұйықтағанның төсегі жайлы.
**Негізгі мағынасы** Тыныш, уайымсыз, алаңсыз жатқан адамның ұйқысы да, төсегі де жайлы болады. Бұл мақалдың тура мағына...
Ынжық ықтасын іздейді.
**Негізгі мағынасы** «Ынжық ықтасын іздейді» деген мақал қорқақ, жасқаншақ адам әрдайым қауіпсіз жерді, тығылар орынды...
Шапшаң жүрсең, шаң жұқпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тез жүрсең, жолдағы шаң киіміңе қонбайды. Астарлы мағынасы — ісіңді ши...
Итке мылтық не керек?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің қолына мылтық ұстатудың қажеті жоқ деген ой. Астарлы мағынасы —...
Бір жылға қоян терісі де шыдаған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қоянның терісі бір жыл бойы тозбай, шыдамды келеді деген ой. Астарлы м...
Абайлап ұшпаған құс қанатын қайырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құс тым асығып, абайламай ұшса, қанатын зақымдап алуы мүмкін. Астарлы м...
Мал айдаса - жаудікі,
Ысқырса - желдікі.
Ысқырса - желдікі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малды айдап әкетсе, ол жаудың олжасы болып кетеді; ал тек ысқырып, бос...
Жанынан безген мысық
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Жолбарыстың көзін тырнайды.
**Негізгі мағынасы** Жанынан безген, яғни өмірден күдер үзген немесе амалсыз қалған жан көп нәрседен тайынбайды. Мұндай...
Бір дау бір дауды қуады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір кикілжіңнің артынан екіншісі еріп жүретінін аңғартады. Яғни, адам ашуға беріліп, жанж...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.