Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.1K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Қалыңға құсың түспесін,
Жаманға ісің түспесін.
Жаманға ісің түспесін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сақ болуға, жаман ортадан, теріс пиғылды кісіден аулақ жүруге үндейді. Тура мағына...
Төрт аяғы тең жорға,
Сүдігерге сүрінер.
Сүдігерге сүрінер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай мінсіз, ширақ, мықты көрінгеннің өзі кейде кіші ғана кедергіден сүрінуі мүмкін ек...
Қанжар қынында қалғиды.
**Негізгі мағынасы** Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау...
Жалаң аттың жалымен,
Жалаң қылыш жүзімен.
Жалаң қылыш жүзімен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау, қауіпті жағдайда адам қолда бардың бәріне сүйеніп, тез әрі батыл әрекет етуі...
Көшсең, апаттан құтыласың,
Қашсаң, жаудан құтыласың.
Қашсаң, жаудан құтыласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның қауіп төнген жерде амалсыз да болса дұрыс шешім қабылдап, өз өмірін сақтай білуді...
Түйелі жолаушы - киелі жолаушы.
**Негізгі мағынасы** Түйелі жолаушы дегені — жолға жарағы сай, қамы алдын ала ойластырылған, алыс сапарға сенімді шыққан...
Аңшының өлімі ауда,
Сушының өлімі суда.
Сушының өлімі суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз кәсібіне, жүрген жолына сай тағдыры болатынын аңғартады. Тура мағынасында а...
Елді жерде ұры бар,
Таулы жерде бөрі бар.
Таулы жерде бөрі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: елді, қонысты жерлерде ұры кездеседі, ал таулы, қалың қыратты жерде бөр...
Сауын саусаң, бие сау,
Боз қырау түспей суалмас.
Боз қырау түспей суалмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің уақытында, ыңғайымен істелуін ескертеді. «Сауын саусаң, бие сау» дегені — малды,...
Айдапсалдан аз өлер.
Көресалдан көп өлер.
Көресалдан көп өлер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асығыс, үстірт, жөн-жосықсыз істелген жұмыстың зияны көп болатынын білдіреді. «Айдап салу...
Түн кезе берген,
Түбінде шайтанға жолығады.
Түбінде шайтанға жолығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түнде орынсыз кезіп, бейсауат жүре берген адам ақырында қауіпті жағдайғ...
Доңызға таяқ қана өтер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: доңызға әсер ететін нәрсе — таяқ, яғни ол тек күшпен ғана тыйылады. Аст...
Екі тұйғын жабылса қаздың соры.
**Негізгі мағынасы** Екі тұйғын жабылса қаздың соры деген мақалдың тура мағынасы — екі жыртқыш құс бірігіп аңға түссе,...
Сақтан саламатқа жеткен.
**Негізгі мағынасы** Сақтық адамды қауіп-қатерден қорғайды, ал алдын ала ойланған кісі аман-есен, тыныш өмірге жетеді. М...
Ауылға жақындағанда ит озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ауылға таяғанда иттің алға жүгіріп, қонаққа үріп не қарсы шығып шығуы....
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.