Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
162.3K
Қаралым
193
Орташа
Сұрыптау:
Бір дау бір дауды қуады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір кикілжіңнің артынан екіншісі еріп жүретінін аңғартады. Яғни, адам ашуға беріліп, жанж...
Жауға қолдың күшін жұмса, найзаның ұшын қада.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елге қауіп төнгенде жауға қарсы әлсіздік көрсетпей, батыл қимылдауды меңзейді. Тура мағын...
Жорықта алдыңа,
Жолда артыңа қара.
Жолда артыңа қара.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында жорыққа шыққан адам алдағы жолын, барар бағытын бақыласын, ал жол үстінд...
Өлушінің ажалы жетпесе,
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
Өлтірушінің құрығы жетпейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға ажал келмейінше, оны ешкім өлтіре алмайды. Астарлы мағынасы — ә...
Қорқарың бар,
Қосты неге тонайсың?
Қосты неге тонайсың?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: «Қорқатын нәрсең бар болса, неге тағы тонайсың?» деген сұрақ. Астарлы м...
Аспандағы сұңқардан қолдағы тұрымтай артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аспанда қалықтап жүрген сұңқар өте әдемі, күшті құс болғанымен, қолдағы...
Құмаршықты, құмаршықтың ішінен
жылан шықты.
жылан шықты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құмаршықтың ішінен жылан шығып, күтпеген қауіпті көрсетуі. Астарлы мағ...
Қашпақ болсаң, зымыра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қашатын болсаң, бар күшіңмен тез қаш деген ойды білдіреді. Астарлы мағ...
Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады.
**Негізгі мағынасы** «Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады» деген мақалдың тура мағынасы — семірген қозы сойылуға дайын тұ...
Қанжар қынында қалғиды.
**Негізгі мағынасы** Қанжар қынында жатса, ол тыныштықтың белгісі. Бұл мақал адам ашуға ерік бермей, сабыр сақтаса, дау...
Қылышын сүйретіп қыс келеді.
**Негізгі мағынасы** «Қылышын сүйретіп қыс келеді» деген мақал қыстың қатал, суық, сынаққа толы мезгіл екенін білдіреді...
Көк темір көре өлтірмес.
**Негізгі мағынасы** Көк темір көре өлтірмес деген мақалдың тура мағынасы — суық, қатты темірдің өзі бірден өлімге жеткі...
Түн кезе берген,
Түбінде шайтанға жолығады.
Түбінде шайтанға жолығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түнде орынсыз кезіп, бейсауат жүре берген адам ақырында қауіпті жағдайғ...
Қызыл сөзге салыну,
Қызған отқа қарыну.
Қызған отқа қарыну.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бос, жел сөзге еріп, пайдасы жоқ дауға араласудың зиянын ескертеді. Тура мағынасында адам...
Сақтан саламатқа жеткен.
**Негізгі мағынасы** Сақтық адамды қауіп-қатерден қорғайды, ал алдын ала ойланған кісі аман-есен, тыныш өмірге жетеді. М...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.