Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.1K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Тас жауса таңдайдан,
Мұз жауса маңдайдан.
Мұз жауса маңдайдан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиындықтың ең ауыр түрін де төзуге шақырады. Тура мағынасында, аспаннан тас не мұз жауса...
Жауды санап соғыспайды,
Қойды санап тоғытпайды.
Қойды санап тоғытпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жауға қарсы шыққанда оны алдын ала санап, есептеп соғыса бермейді; қойд...
Ұры жете алмайтын жаудікін алады,
Соңынан қуа алмайтын жаяудікін алады.
Соңынан қуа алмайтын жаяудікін алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ұры өзінен әлді, жетуге қиын адамның емес, қорғаны әлсіздің дүниесіне к...
Көз көрмесе, сөз құлақты алдайды.
**Негізгі мағынасы** Көзбен көріп, нақты дәлелге сүйенбеген адамға айтылған сөз оңай әсер етеді. Яғни бір істің ақиқатын...
Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады.
**Негізгі мағынасы** «Семіз қозы пышаққа сұранып тұрады» деген мақалдың тура мағынасы — семірген қозы сойылуға дайын тұ...
Алыс жолдың хабарын керуен жеткізер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: алысқа кеткен керуен қайда барып, не көргенін, қандай хабар әкелгенін е...
Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Опасызбен сырлас болма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз, тәр...
Бөрі көрісін талайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ізін көргенде, оны бірнеше ит жабылып талап тастайды. Астарлы...
Өткен-кеткен жауыңды,
Жамылғы алып қума.
Жамылғы алып қума.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға ашуға еріп, өткен реніштің соңынан қуып жүрмеуді ескертеді. Тура мағынасында: үсті...
Сынықтан өзге аурудың бәрі жұғады.
**Негізгі мағынасы** Сынықтан өзге аурудың бәрі жұғады деген мақалдың тура мағынасы — адамға жұқпалы дерттер оңай тарайд...
Жыраққа қойсаң, жақыннан аларсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір нәрсені алысқа қойсаң да, оны кейін қайтадан өзіңе жақын жерден ал...
Қараңғыда қалтырағанша,
Жарықта жалтыра.
Жарықта жалтыра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға істі ертерек, қолайлы кезде атқаруды ескертеді. Тура мағынада: қараңғыда тоңып, қа...
Ажалдан қорықпа, аңнан қорық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам өлімнен емес, далада кезігетін жабайы аңнан сақтансын деген ескер...
Қорқаққа қылыш жұмсаудың қажеті жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адамға күш көрсетудің, оны сескендіріп, қылышпен қорқытудың кер...
Ордалы жыланмен ойнама.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында орда болып жатқан, яғни көп жылан шоғырланған жерге жақындама, олармен о...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.