Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
124.2K
Қаралым
147
Орташа
Сұрыптау:
Бүгінгі ашуыңды ертеңге қалдыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды ашуға ермеуге, көңіл күйге беріліп асығыс шешім қабылдамауға шақырады. Тура мағына...
Ажалды қарға бүркітпен ойнайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ажалға жақындаған, әлсіреген қарға бүркітпен ойнайтындай әлсіз де қауқ...
Өлі бөріні ит аттамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өлген қасқырдан ит те қорқып, жақындамайды, аттап өтпейді. Астарлы мағ...
Алаботаға ат байлама.
**Негізгі мағынасы** «Алаботаға ат байлама» деген мақалдың тура мағынасы — шөбі қатты, жұтаң, пайдасыз жерге атты байла...
Жапалақ көрсең атып ал,
Жаманнан басыңды сатып ал.
Жаманнан басыңды сатып ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жапалақ құсын көрсең, дереу атып түсір, ал жаман адамнан басыңды аман...
Қашпаған жаудың күші бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қашып кетпеген, әлі бетпе-бет тұрған жаудың әлі де қуаты, қауқары бар д...
Ешкінің ажалы жетсе, Қойшының таяғына сүйкенер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ажалы жеткен ешкі қойшының таяғына сүйкеніп, өзіне зиян келтіруі мүмкін...
Кетпеннің басын бассаң,
Сабы өзіңе тиеді.
Сабы өзіңе тиеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кетпеннің басын басып қалсаң, оның сабы қозғалып, өзіңе тиеді. Астарлы...
Қабаған ит қайыр байлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қабаған, яғни адамға шабатын иттің мойнына қайыр, шынжыр тағып байлау...
Жүрсең саяқ, жерсің таяқ.
**Негізгі мағынасы** «Жүрсең саяқ, жерсің таяқ» мақалында жалғыз, қыдырымпаз, елден бөлініп жүрген адамның басына қиынд...
Айдапсал от жақса, сақтықтың суын сеп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: от тұтанып кетпеуі үшін оны алдын ала сумен басу керек. Астарлы мағынас...
Қорада лақ туса, өрісте от өнер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қорада лақ туса, өрістегі от та оған жетіп, тез өшіп қалады. Астарлы ма...
Сары жаудың бәрі жау.
**Негізгі мағынасы** «Сары жаудың бәрі жау» деген мақал сырттай әлсіз, бөгде не сенімсіз көрінгеннің бәріне сақ болу ке...
Жер құлағы жетеу.
**Негізгі мағынасы** «Жер құлағы жетеу» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, ол астарлы түрде айтылады. Мағынасы: жерде, е...
Жетелеген төбет қораға үрмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жетектеп, ұстап тұрған төбет өз қорасына да үрмейді. Астарлы мағынасы:...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында қ...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.