Өсиет туралы 1659
Өсиет туралы мақал-мәтелдер ақыл, тәрбие, өмірлік сабақ пен адамгершілік құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
1659
Мақал-мәтел
313.1K
Қаралым
188
Орташа
Сұрыптау:
Жақсы сынаумен жариды,
Жаман сынаумен құриды.
Жаман сынаумен құриды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның шын бағасы сынақ үстінде білінетінін айтады. Жақсы адам қиындыққа, ескертуге, та...
Арба атқа келмейді,
Ат арбаға келеді.
Ат арбаға келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде әр нәрсенің өз орны, өз реті бар екенін білдіреді. Тура мағынасында арба атқа сай...
Егін ексең, шығырыңды майла,
Мал бақсаң, өрісіңді сайла.
Мал бақсаң, өрісіңді сайла.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбекті алдын ала дұрыс ұйымдастыру қажет екенін айтады. Егін ексең, оған су тартатын шығ...
Жаманның берген асынан,
Жақсының берген кеңесі артық.
Жақсының берген кеңесі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаман адамның берген асына қарағанда, жақсы адамның айтқан ақылы мен...
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада...
Малды баға біл, бабын таба біл.
**Негізгі мағынасы** Малдың қадірін білу үшін оны дұрыс бағып-күту керек деген ой айтылады. Тура мағынасында бұл мақал...
Ескерген ескісін сақтайды,
Ел болған естісін сақтайды.
Ел болған естісін сақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұрыннан бар, сыналған, пайдалы нәрсені тастамай, қадірлейді; ал...
Түйесіне қарай жазысы,
Биесіне қарай қазысы.
Биесіне қарай қазысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әркімнің несібесі, сыбағасы, мінезі мен тұрмысы өз жағдайына, мүмкіндігіне қарай болатыны...
Үріккен түйеге шаңырақ салма, сындырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал асығыс қимылдама, сескеніп тұрған не көңілі орнықпаған адамға ауыр сөз айтпа, жүк артпа д...
Жаман болса ағамыз,
Жақсыны қайдан табамыз?
Жақсыны қайдан табамыз?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, әсіресе үлкеннің тәрбиесі мен үлгісі өте маңызды екенін білдіреді. Егер өзіңе...
Серт берген шегінбес,
Еңбектенген ерінбес.
Еңбектенген ерінбес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уәде беріп, серт еткен адам алған бетінен қайтпауы керек дегенді білдіреді. Тура мағынасы...
Бүлдіру оңай, түзету қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені бұзып, бүлдіріп тастау оп-оңай, ал оны қайта жөндеп, бұры...
Бейнетсіз рахат жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Бейнетсіз рахат жоқ» деген мақал адамның өмірде оңайлықпен ешбір игілікке жете алмайтынын білдіред...
Көрнекті іс көмілмейді.
**Негізгі мағынасы** Көрнекті, елге пайдалы, көзге түсерлік жақсы іс ешқашан ұмытылмайды, жасырын қалмайды. Адамның шын...
Ұқсата білген ұтады.
**Негізгі мағынасы** «Ұқсата білген ұтады» деген мақалдың тура мағынасы — бар нәрсені орнымен, тиімді пайдалана алған а...
Ең көп оқылған
Жылқы атасы - Қамбар ата,
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
Сиыр атасы - Зеңгі баба,
Түйе атасы - Ойсылқара,
Қой атасы - Шопан ата,
Ешкі атасы - Шекшек ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел қазақтың төрт түлік малды киелі, қадірлі деп таныған дүниетанымын білдіреді. Мұнда...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Жігіт болсаң, шоқ бол,
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
Шоқ болмасаң, жоқ бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігітке жоғары талап қояды: егер ер-азамат болсаң, елге пайдаң тиетін, мінезі мықты, ісі...
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
«Өсиет туралы» мақал-мәтелдер — ата-бабадан қалған ақыл-кеңес, дұрыс жолға бастайтын тағылым. Бұл санаттағы нақыл сөздер адамгершілік, адалдық, жауапкершілік, сабыр мен еңбек секілді қасиеттерді дәріптеп, өмірде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.
Өсиетке құрылған мақалдар үлкеннің сөзін тыңдау, ұрпаққа өнеге қалдыру, жақсы мінез қалыптастыру сияқты тәрбиелік мәнімен құнды. Мұндағы даналық ойлар отбасы тәлімінде де, күнделікті қарым-қатынаста да қолдануға ыңғайлы, себебі олар қысқа болса да терең мағына береді.