Жылы орныңды суытпа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — отырған, тұрған орныңды жылуын жоғалтпай сақта, яғни жайыңнан, қолыңдағы мүмкіндігіңнен айырылып қалма. Астарлы мағынасы — өз орныңды, беделіңді, үйреншікті тірлігіңді, алған бағытыңды тастамай, ұқыптылықпен ұстап отыр деген ой. Адам бір істі бастап, соны тұрақты жалғастырса ғана нәтижеге жетеді. Ал жалқаулық, салғырттық, бейқамдық болса, бар игіліктен оп-оңай айырылып қалуың мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылы орын» — тек отырған орын емес, адамның тұрақты жағдайы, қызметі, абыройы, отбасыдағы, қоғамдағы орны. «Суыту» сөзі сол берекеден, ыстық ықыластан, берік байланыстан ажырауды білдіреді. Жылу — тыныштық, жайлылық, мүмкіндік; суық — салқындық, алыстау, жоғалту деген бейне береді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жұмысқа, оқуға, қарым-қатынасқа байланысты жиі айтылады. Мысалы, студент оқуын тастамай, уақытында дайындалып, өз орнын сақтаса, «жылы орныңды суытпа» деп ескертуге болады. Яғни бар мүмкіндікті бағалап, жауапкершілікті үзбеу керек деген өнеге береді.