Боғы - ботқа, сідігі - сорпа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ұсқынсыз, былғаныш, тұрпайы күйін әжуалап айтады. Тура мағынасында боқ пен сідік туралы айтылғанымен, астарында «жеке бас гигиенасы жоқ, бойында тәртіп те, ұят та кем, сөлекет адам» деген мін бар. Халық мұны арсыздықты, салақтықты немесе жиіркенішті мінезді бетке басу үшін қолданған.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ботқа» мен «сорпа» — қалыпты, ішетін ас сияқты көрінетін бейнелер, бірақ олардың орнына жиіркенішті нәрселер қойылған. Осы арқылы халық бір адамның сыртқы кейпі мен ішкі болмысының өте төмен екенін әсірелеп көрсетеді. Мұнда тұрпайы образ арқылы мінездің көргенсіздігі, тазалыққа немқұрайлылық, шектен шыққан ұятсыздық меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал көбіне адамды ашық сөккенде емес, бейнелі түрде ұқыпсыз, лас, тәртіпсіз адамды сипаттауда айтылады. Мысалы, біреу жұмыс орнын, үйін жинамай, айналасын үнемі былғап жүрсе, жұрт оның салақтығын осы мақалдың мәнімен салыстырып айтуы мүмкін. Дегенмен, мұндай сөзді өте сақ қолданып, орынсыз ренжітпеу керек.