Жолбарыстың артында тері,
Батырдың артында елі қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жолбарыс өлсе, артында оның терісі қалады; ал батыр елін қорғап, халық жадында аты мен ісі қалады. Мақалдың тура мағынасы табиғаттағы жолбарыс пен адам өмірін салыстырады, ал астарлы мағынасы — ер азаматтың шын бағасы оның елге істеген қызметімен өлшенеді деген ой. Батырдың өзінен бұрын халыққа қалдырған пайдасы, ерлігі, өнегесі мәңгі сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жолбарыс» — айбат, күш, қайраттың бейнесі. Оның «тері» — сыртқы белгі, көзге көрінетін жұрнағы ғана. Ал «батырдың елі» — оның ең үлкен мұрасы, себебі батыр жеке басы үшін емес, халқы үшін өмір сүреді. Осы арқылы халық ерлік пен ел қамын бір-бірінен ажыратпайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Мысалы, бір дәрігер ауылда көп жыл еңбек етіп, талай адамның өмірін сақтаса, жұрт оны құрметпен еске алады. Яғни адамнан қалған ең бағалы нәрсе — атақ емес, елге тиген пайда мен жақсы іс.
Batyrdyń artynda eli qalady.