Жеті жұрттың тілін біл,
Жеті түрлі ілім біл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның көп тіл біліп, көп ілім үйренуін насихаттайды. Тура мағынасында — жеті жұрттың тілін білу, яғни әртүрлі халықтың сөзін түсіну. Астарлы мағынасы — дүниетанымы кең, көзі ашық болу, өзге елдің мәдениетін, ой-өрісін, өмір тәжірибесін меңгеру. Тіл білу — тек қарым-қатынас құралы емес, ол өзгені түсінудің, ел танудың, білімге жол ашудың кілті.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жеті жұрт» сөзі нақты саннан гөрі көптікті, кең әлемді білдіреді. «Жеті түрлі ілім» — білімнің бір ғана салада емес, жан-жақты болуы керек деген ойды аңғартады. Жеті саны қазақ танымында молдық пен тұтастықтың белгісі болғандықтан, мақал адамның жан-жақты жетілуін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе тіл үйрену, жаңа мамандық игеру, интернет пен ғылымға бейімделу сияқты істерге сай келеді. Мысалы, шетелде оқитын жас ағылшын тілін ғана емес, сол елдің мәдениеті мен кәсіби білімін де меңгерсе, тез бейімделіп, жақсы жетістікке жетеді. Бұл — мақал айтқан кең өрістің көрінісі.
Jeti túrli ilim bil.