Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Jaqsy jigit - tóbedegi juldyz.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қызды жағадағы құндызға, жігітті төбедегі жұлдызға теңейді. Астарлы мағынасы — қыз баланың ибасы, сыпайылығы, көркі мен тәрбиесі отбасына да, айналасына да сән берсе, жігіттің азаматтығы, намысы, сөзі мен ісі елге үлгі болады. Яғни, жақсы адам қай ортада жүрсе де қадірлі, көрнекті, бағалы.
Образдар мен теңеулер
«Жағадағы құндыз» — сирек кездесетін, сән беретін, бағалы нәрсенің белгісі. Құндыз жағаны әсемдеп тұрғандай, жақсы қыз да үйдің, тәрбиенің, көргенділіктің көркі. «Төбедегі жұлдыз» — алыстан анық көрінетін, бағыт көрсететін асыл нышан. Жақсы жігіт те елге тірек, жұртқа бағдар болатын азаматты меңзейді. Екі бейне де адамның қадірін биіктетіп көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәрбиелі, жауапты, мәдениетті жастарды мақтағанда жиі айтылады. Мысалы, сыныптастары мен мұғалімдеріне үнемі көмектесіп, сабақты жақсы оқитын қызды үлкендер «жақсы қыз» деп сүйсініп айтады. Сол сияқты, уәдесіне берік, еңбекқор, біреуге қол ұшын созатын жігітті де ел «жақсы жігіт» деп бағалайды.