Ынжық ықтасын іздейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ынжық ықтасын іздейді» деген мақал қорқақ, жасқаншақ адам әрдайым қауіпсіз жерді, тығылар орынды іздейтінін білдіреді. Тура мағынасында ықтасын — жел өтпейтін, паналайтын жер. Астарлы мағынасында бұл сөз мінезі әлсіз, тәуекелге бара алмайтын, қиындықтан қашып жүретін адамды сипаттайды. Халық мұнда батылдық пен табандылықты жоғары қойып, орынсыз қорқыныштың адамды алға бастырмайтынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ынжық» сөзі — жігерсіз, сенімсіз адам бейнесі. Ал «ықтасын» — желден, суықтан қорғанатын паналы орын. Яғни адам мінезі табиғат құбылысымен салыстырылып тұр: желден ықтағандай, қорқақ жан да өмірдің ауыр желінен бой тасалауға тырысады. Бұл образ адамның ішкі әлсіздігін анық, қысқа әрі әсерлі көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз пікірін ашық айта алмайтын, жауапкершіліктен қашатын не жаңалықтан қорқатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жұмыста жаңа жоба басталғанда бір қызметкер үнемі «мен қатыспай-ақ қояйын» деп шеттеп жүрсе, оған осы мақал сай келеді. Мұндайда мақал адамды батыл болуға, қиындықтан қашпай, өз орнын табуға үндейді.