Ұзында өшім, қысқада кегім жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі мінезін, сабырын және кең пейілін танытады. Тура мағынасында ұзын нәрседен де, қысқа нәрседен де өш алып, кек сақтайтын ойы жоқ дегенді білдіреді. Астарлы мағынасы — адам ешкімге жамандық ойламайтын, өкпе-ренішті ұзақ ұстамайтын, кекшілдікке бармайтын жан. Мұнда рухани биіктік, кешірімшілдік және өз арын таза ұстау идеясы жатыр.
Образдар мен теңеулер
«Ұзында» және «қысқада» деген сөздер нақты затты ғана емес, кез келген ұсақ-түйек пен үлкенді де меңзейді. Яғни мәселе үлкен болсын, кіші болсын, кек қайтаруға себеп жоқ деген ой берілген. «Өшім», «кегім» сөздері адам бойындағы өшпенділік пен ішкі араздықтың белгісі ретінде қолданылып тұр. Мақал қысқа болса да, кең жүректі, сабырлы адамның бейнесін жасайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды адамдар арадағы түсініспеушілікті ұлғайтпай, бірден кешіріммен шешкенде қолдануға болады. Мысалы, әріптесіңіз сізді байқамай ренжітсе, оған өкпе сақтамай, сабырмен сөйлесіп мәселені реттесеңіз, осы мақал дәл келеді. Мұндай ұстаным ұжымда да, отбасында да татулықты сақтайды.