Ұстазыңды атаңдай сыйла.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Ұстазыңды атаңдай сыйла деген мақал ұстазға әкеңдей құрмет көрсет, оның ақылын тыңда, еңбегін бағала дегенді білдіреді. Тура мағынасында — мұғалімді атаңа теңеп сыйлау; астарлы мағынасында — білім беріп, жөн сілтейтін адамның орны ерекше, оған ізет пен алғыс қарыз екенін ұқтырады. Ұстаз — тек пән үйретуші емес, мінез түзетуші, жол көрсетуші адам.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «атаңдай» сөзі үлкенге деген ең жоғары құрметті білдіреді. Қазақ ұғымында ата — ақылдың, өнегенің, бата мен тәрбиенің символы. Сондықтан ұстазды атаға теңеу оның қоғамдағы беделін көтеріп, шәкірттің бойында иба, кішіпейілділік, жауапкершілік сезімін оятады. Бұл теңеу ұстаз бен шәкірт арасындағы рухани байланысты да аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мектепте, колледжде, жоғары оқу орнында да өзекті. Сабаққа кешікпей келу, мұғалімнің сөзін бөлмеу, тапсырманы тиянақты орындау — осы құрметтің көрінісі. Мысалы, оқушы қиын тақырыпты түсінбей қалса, ұстазына дөрекілік танытпай, сыпайы сұрап үйренеді. Сол арқылы ол білімді де, тәрбиені де қатар алады.