Үрлеп ішіп, шайқап төгеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бір істі атүсті, асығыс, ұқыпсыз істейтін адамды сипаттайды. Тура мағынасында – бірдеңені үрлеп ішемін деп, абайсыз қимылдап, шайқап төгіп алу. Астарлы мағынасы – істі ойламай бастап, нәтижесінде пайдадан гөрі шығынға ұшырату, епсіздік пен салақтық көрсету.
Образдар мен теңеулер
«Үрлеп ішіп» деген сөз адамның тым асығып, сақтықсыз әрекет ететінін бейнелейді. Ал «шайқап төгеді» — қолындағыны ұстай алмай, өз ісінің берекесін кетіретінін білдіреді. Мұнда тек сусын төгу емес, жалпы өмірде де ұқыпсыздықтың кесірін көрсететін образ бар. Халық осылайша бір ауыз сөзбен епсіздік пен салақтықтың мінін әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, адам құжат толтырғанда асығып, қате жіберіп, қайта түзетуге уақыт жоғалтса, осы мақал дәл келеді. Немесе жұмысты шала істеп, кейін оны жөндеуге екі есе күш жұмсаса да қолданылады. Яғни, әр істі байыппен, мұқият орындау керегін ескертеді.