Той өткен соң даңғара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Той өткен соң даңғара» деген мақал бір істің, қызықтың не думанның уақыты өтіп кеткеннен кейін даурығып, бос шу шығарудың пайдасыз екенін білдіреді. Той кезінде даңғара соғылып, жұртты жинап, көңіл көтереді; ал той біткен соң оның үні де, мәні де қалмайды. Астарлы мағынасы — уақытында жасалған іс қана нәтиже береді, кешігіп айтылған сөз бен кеш қимылдың құны аз.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «той» — өмірдегі қуаныш, белгілі бір мүмкіндік немесе шешім қабылдайтын кезең. «Даңғара» — қатты дыбыс шығаратын аспап, яғни орынсыз даурықпа, бос әурешілік бейнесі. Халық осы арқылы «орны келгенде үн қат, уақыты өткен соң күпірген сөздің керегі жоқ» деген ойды ықшам жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал әсіресе жоба, емтихан, жұмыс не отбасылық шешімдерде қолданылады. Мысалы, бір адам тапсырманы уақытында орындамай, дедлайн өтіп кеткеннен кейін ғана шу шығарып, кінә іздесе, оған «Той өткен соң даңғара» деп айтуға болады. Яғни, кеш қалған наразылықтан гөрі, дер кезінде әрекет еткен дұрыс.