Әтештей ғана әлі бар,
Атан жүгін көтермек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бойы шағын, әлсіздеу құс әтештің түйе жүгін көтере алмайтыны сияқты, шамасы жетпейтін адамның ауыр істі мойнына алуы. Астарлы мағынасы — адам өз күшін, білімін, тәжірибесін және мүмкіндігін дұрыс бағалауы керек. Қолынан келмейтін іске ұмтылу, шамадан тыс жауапкершілік алу ақыры сәтсіздікке әкеледі. Халық мұнда әр істің өз өлшемі бар екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Әтеш» — әлсіз, шағын күштің бейнесі. «Атан» — өте ауыр жүк көтеретін күшті түйе, яғни салмақты міндеттің символы. Осы екі образды қарсы қою арқылы мақал адамның қауқары мен жүктің салмағының үйлеспейтінін әсерлі көрсетеді. Мұнда теңеу жасырын түрде берілген: болмашы күш пен зор міндет бір-біріне сай келмейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәжірибесі аз адамға бірден үлкен жоба, ауыр қызмет немесе күрделі шешім жүктегенде айтылады. Мысалы, жаңа ғана жұмысқа кіріскен адамға бірден бүкіл бөлімнің есебін тапсыру дұрыс болмайды. Өйткені ол әлі үйреніп үлгермеген, демек «атан жүгін» көтеруге әзір емес. Мақал адамды байсалдылыққа, өз шамасын білуге шақырады.
Atan júgin kótermek.