Тіл, сөз туралы · Адам туралы

Тау мен тасты су бұзады,
Адамзатты сөз бұзады.

Тау мен тасты су бұзады,
Адамзатты сөз бұзады.
Жүктеу

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: су ұзақ уақыт бойы тау мен тасты мүжіп, бұза алады. Ал астарлы мағынасы: адамның абыройын, мінезін, ынтымағын, тіпті ел ішіндегі татулықты да сөз бүлдіруі мүмкін. Яғни су табиғатты қалай мүжитін болса, орынсыз, қатты, ащы немесе өсек сөз адамды да іштей қажытады. Мақал адамды сөйлегенде ойланып, сөздің салдарын бағамдауға шақырады.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тау мен тас» — берік, мықты, өзгермейтін нәрсенің белгісі. Ал «су» — тоқтаусыз ағып, біртіндеп әсер ететін күш. Сол сияқты «сөз» де көзге көрінбесе де, адам жүрегіне терең әсер етеді. Халық сөзді жай дыбыс емес, рухани күш деп таныған. Сондықтан бір ауыз сөз қуанта да, жаралай да алады.

Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желідегі пікірталаста, отбасындағы реніште, жұмыстағы қарым-қатынаста өте орынды айтылады. Мысалы, әріптесіне ашумен ауыр сөз айтқан адам кейін сол сөз үшін арақатынасты қайта түзете алмай қалуы мүмкін. Сондықтан бұл мақал «сөзіңе сақ бол» деген өмірлік ескерту ретінде қолданылады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Латын жазуында
Taý men tasty sý buzady,
Adamzatty sóz buzady.