Таудан арқасы бардың,
Тастан жүрегі бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — таудың арқа сүйер тірегі берік, тастың қаттылығы мықты. Астарлы мағынасы — адам қандай қиындыққа кезіксе де, мойымайтын, төзімді, қайсар болса, сол нағыз күш иесі саналады. Мұнда сыртқы мықтылық емес, ішкі беріктік, сабыр мен табандылық дәріптеледі.
Образдар мен теңеулер
«Тау» — биіктік, салмақ, таяныш пен берік мінездің бейнесі. «Арқасы бар» деген тіркес адамның сүйеніші, қорғаны, қуаты бар екенін аңғартады. «Тас» — қаттылықтың, беріктіктің белгісі. «Жүрегі бар» деуі адам бойындағы қайсарлықты, төзімділікті, жігерді білдіреді. Яғни мақал адамды сырттай емес, рухани беріктігіне қарап бағалауға үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қиындыққа берілмей, жауапкершілікті көтере білетін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, емтиханға дайындалып жүрген студент бірнеше рет сәтсіздікке ұшыраса да, еңсесін түсірмей, қайта еңбектенсе, оны «таудан арқасы бар, тастан жүрегі бар» деп сипаттауға болады. Мұндай адам кез келген сынақта сабыр сақтап, алға жылжи береді.
Tastan júregi bar.