Соқыр көргенінен жазбас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында көрмейтін адамға сүйеніп, бұрынғы қалыптасқан әдетінен жаңылмауды білдіретіндей естіледі. Астарлы мағынасы — адам өз бойына сіңген мінезін, дағдысын, сенімін оңай өзгертпейді. Көрген-түйгені, үйренген жолы оған бағыт болып қалады. Сондықтан біреуді сырттай айтып түзету қиын, алдымен ішкі көзқарасы мен дағдысы өзгеруі керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «соқыр» сөзі нақты адамды емес, бейнелі түрде танымы шектеулі, бір жолдан шықпайтын кісіні меңзейді. «Көргенінен жазбас» деген тіркес — үйренген әдетінен, бұрынғы жүрген сүрлеуінен айнымайды дегенді білдіреді. Яғни мақал адам мінезінің тұрақтылығын, кейде қасаңдығын да астарлап көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де жиі қолданылады. Мысалы, адам көп рет ескертілсе де, телефонды көлік жүргізіп келе жатып қолдана берсе, «соқыр көргенінен жазбас» деп айтуға болады. Бұл жерде сөз қателікті қайталай беретін, әдетінен арыла алмайтын адам жайында болып тұр.