Шыбынның басына бақ қонса,
Самұрық келіп сәлем береді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — өте кішкентай, қадірсіз көрінетін шыбынның басына бақ қонса, тіпті алып самұрық та оған келіп сәлем береді деген сөз. Астарлы мағынасы: бақ-дәулет, абырой, билік немесе сәттілік біреудің басына қонса, бұрын елемегендер де оны құрметтеп, көңіл бөле бастайды. Яғни, адамдар көбіне жақсы күнде қадірлейді, ал бағы жанған жанға барлығы жуықтайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шыбын» — өте әлсіз, ұсақ, төмен саналған адамды бейнелейді. Ал «самұрық» — биіктік, күш, айбар, үлкен мәртебенің белгісі. Шыбын мен самұрықтың қарама-қарсылығы арқылы мақал өмірдің бір шындығын көрсетеді: тағдыр өзгерсе, адамның әлеуметтік орны да өзгереді. Кішінің қадірі өсіп, әлдінің назары соған ауады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мансап, атақ, табыс немесе танымалдық келгенде адамның айналасындағы қарым-қатынастың өзгеретінін білдіреді. Мысалы, бұрын көпшілік елей қоймаған жас маман ірі жоба ұтып, қызметі өссе, кенеттен әріптестері де, таныстары да оны сыйлап, пікірін сұрай бастайды. Бұл мақал адамды кісіні байлығына не дәрежесіне қарап емес, шынайы болмысына қарап бағалауға үндейді.
Samuryq kelip sálem beredi.