Саудагер ажарын сатады,
Сұрамсақ назарын сатады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның кәсібі мен мінезін салыстырып айтады. Саудагер өз тауарын өткізу үшін сырт келбетін, сыпайылығын, тіл табысқыштығын пайдаланады, яғни «ажарын сатады». Ал сұрамсақ адам ештеңесі жоқтығын білдіріп, өзіне назар аудартуға тырысады, сондықтан «назарын сатады». Астарлы мағынасы — әр адам өмірде күнкөріс үшін өзінде бар қабілетті, қылығын не мұқтаждығын құрал етеді деген ой. Мұнда бір жағынан сауда мен пайда табу, екінші жағынан сұранып күн көрудің айырмасы көрінеді.
Образдар мен теңеулер
«Ажар» сөзі тек бет-жүз емес, адамның тартымдылығы, ықыласы, жылы сөзі дегенді де аңғартады. Саудагердің ажарын сатуі — оның жұртпен тіл табысатын қабілеті. «Сұрамсақ» — тіленші, қол жайып сұраушы адам. Оның «назарын сатуі» өз жағдайын көрсетіп, жұрттың мейірімін қозғауға ұмтылуды білдіреді. Бұл жерде нақты сату емес, күнкөрістегі амал мен әлеуметтік мінез бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қызмет көрсету, маркетинг, жарнама сияқты салаларға да сай келеді: адам өз өнімін не өзін жақсы көрсетуге мәжбүр. Мысалы, сатушы клиентті тарту үшін жылы қабақ танытып, тартымды сөйлеуі мүмкін.
Suramsaq nazaryn satady.