Сақтаған көзге шөп түсер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам сақсыз, ұқыпсыз болса, күтпеген жерден зиян шегуі мүмкін дегенді білдіреді. Тура мағынада — көзін қорғай алмаған адамға шөп кіріп кетеді; астарлы мағынада — өмірде де өз ісіне мұқият болмай, сақтық жасамаса, кіші нәрсенің өзі үлкен қиындыққа айналады. Яғни, әр іске көз жіберіп, абайлап әрекет ету керек деген ескерту бар.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көз» — адамның назарын, аңғарымпаздығын, ұқыптылығын бейнелейді. «Шөп» — ұсақ көрінетін, бірақ қолайсыздық тудыратын бөгет не кесір. Сырттай қарағанда өте қарапайым көрінетін осы образ арқылы халық «сақтықтың пайдасы зор, ал бейқамдықтың зияны көп» деген ойды жеткізген. Бұл жерде шөптің көзге түсуі — ойланбай жасалған әрекеттің салдары сияқты.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыста, оқуда, жолда немесе интернетте абай болу керектігін еске салады. Мысалы, құжатты тексермей жіберген адам қате жіберіп, кейін түзетуге көп уақыт жоғалтуы мүмкін. Демек, кіші нәрсеге салғырт қарамау — үлкен қателіктен сақтайды.