«Әркімнің өзіне лайық қалыбы бар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамның өз болмысы, мінезі, қабілеті, тәрбиесі мен өмір сүру дағдысы бөлек болатынын білдіреді. Бір адамға жарасқан нәрсе екіншісіне жарамауы мүмкін. Сондықтан өзгені өз өлшеміңмен бағаламай, адамның табиғатын, орнын, мүмкіндігін ескеру керек. Астарлы мағынасы — адамды өзгертемін деп зорламау, әркімнің жаратылысына сай сыйластық таныту.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қалып» сөзі тура мағынада бір нәрсені құятын не соған келтіретін үлгі дегенді білдіреді. Ал ауыспалы мағынада ол — адамның мінезі мен өмірлік бейнесі. Яғни әркімнің ішкі дүниесі, ұстанымы, талғамы өзіне ғана тән пішін сияқты. Бұл образ адамды бұйымға теңемей, оның өзіндік ерекшелігін дәл көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдардың кәсібін, оқу бағытын, мінезін не қабілетін салыстырғанда жиі айтылады. Мысалы, біреу өнерге жақын, біреу есепке жүйрік, үшіншісі қолөнерге икемді. Сол кезде «әркімнің өзіне лайық қалыбы бар» деп, әр адамның өз жолы бар екенін мойындаймыз. Бұл — сыйластық пен түсіністі арттыратын өмірлік қағида.