Өзіңді ер білсең, өзгені шер біл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: егер адам өзін ер, батыр, мықты санаса, онда өзгелердің мұңын, қасіретін, ауыр халін де түсіне білуі керек. Астарлы мағынасы — шын ерлік тек күшпен өлшенбейді, ол жанашырлықпен, сабырмен, адамға жаны аши білумен көрінеді. Өз қадірін білетін адам өзгенің де қадірін біледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ер» сөзі — батыл, намысты, өр мінезді адам бейнесі. Ал «шер» — қайғы, мұң, ішкі қасірет. Мұнда ерлік пен қайғы қатар қойылып, нағыз азаматтың міндеті тек өзін көрсету емес, басқа адамның жан күйін ұға білу екені аңғарылады. Яғни, мықтылықтың өлшемі — мейірім мен түсіністік.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адамдардың бір-біріне немқұрайды қарамауын ескертеді. Мысалы, жұмыста өзіне сенімді басшы қызметкерлерінің қиын жағдайын тыңдамай, тек талап қоя берсе, ұжымда сенім азаяды. Ал олардың жан күйін түсініп, қолдау көрсетсе, нағыз бедел қалыптасады. Сондықтан бұл мақал адамды кішіпейіл, жанашыр және жауапты болуға үндейді.