«Қол өнері кілемде, Сөз өнері өлеңде.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қолмен жасалған бұйымның да, сөзбен жасалған шығарманың да өзіне тән шеберлікке сүйенетінін айтады. Тура мағынасында, кілем тоқу — қолдың өнері, ал өлең шығару — сөздің өнері. Астарлы мағынасы: әр өнердің өз орны, өз биігі бар; біреуін екіншісімен салыстыруға болмайды. Қолөнер адамның еңбекқорлығы мен талғамын көрсетсе, сөз өнері ой тереңдігі мен тіл байлығын танытады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кілем» — ұқыптылықпен, сабырмен жасалатын көркем қолөнердің символы. Ал «өлең» — сөзді сұрыптап, ойды әсем өрнектеудің белгісі. Екеуі де жай нәрсе емес, ұзақ еңбектің, дарын мен машықтың жемісі. Кілемдегі өрнек көзге қалай әсем көрінсе, өлеңдегі ұйқас пен ырғақ құлаққа солай жағымды әсер етеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазіргі заманда бұл мақал қолөнершіні де, ақынды да құрметтеуге шақырады. Мысалы, біреу ұлттық кілем тоқып, көрме ұйымдастырса, екіншісі сол көрмені жырға қосады — екеуі де мәдениетті байытады. Яғни, еңбек пен таланттың әр саласы қоғамға қажет, сондықтан әр өнер иесінің еңбегін бағалау керек.
Sóz óneri óleńde.