Өмір қартайса да, көңіл қартаймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам жасы ұлғайса да, оның ішкі сезімі, арман-тілегі, өмірге құштарлығы бірден жоғалмайды. Астарлы мағынасы — қарттық тек тәнге келеді, ал көңіл, ниет, үміт, рух жас болып қала алады. Яғни адам жасына қарамай, жүрегіндегі жігерін, қызығушылығын, жақсы ойы мен үмітін сақтай білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «өмір қартайса да» деген тіркес адамның сыртқы болмысы, дене қуаты әлсірейтін кезеңді меңзейді. Ал «көңіл қартаймайды» дегені — жан дүниенің сергектігі, рухтың жасампаздығы. Қазақ танымында көңіл — адамның ішкі әлемі, сондықтан ол жасқа емес, ниетке, ойға, мінезге байланысты. Бұл жерде қарттық пен жастық бір-біріне қарсы қойылып, рухани жастықтың құны жоғары екені көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал егде жастағы адамдардың да белсенді, қызыққа құмар, үйренуге ашық бола алатынын білдіру үшін айтылады. Мысалы, зейнетке шыққан атамыз немерелерімен бірге телефон қолдануды, сурет салуды немесе домбыра үйренуді жалғастырса, «Өмір қартайса да, көңіл қартаймайды» деуге болады. Бұл сөз адамды жасқа берілмеуге, өмірге құштарлығын сақтауға үндейді.