Оқы да біл, ойна да күл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға оқуды да, балалық қуанышты да қатар ұстауды үйретеді. Тура мағынасында: білім ал, сонымен бірге орынды ойнап-күліп, көңілді жүр. Астарлы мағынасы — өмірде тек бір жақты болу жеткіліксіз: ақыл мен білім керек, бірақ жан сергітер қуаныш та қажет. Оқу адамды өсіреді, ал ойын мен күлкі көңілді ашып, жігер береді. Екеуі тең болса, адам да жан-жақты, сергек, тәрбиелі болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «оқы» сөзі — тек кітап қарау емес, іздену, үйрену, тәжірибе жинау деген ұғымды білдіреді. «Біл» — білімнің нәтижесі, ақылдың толысуы. Ал «ойна да күл» тіркесі балалық шақтың сәнін, өмірдің жеңіл әрі шаттыққа толы сәттерін бейнелейді. Яғни еңбек пен көңіл көтеру, жауапкершілік пен еркіндік үйлесуі керек деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Бүгін бұл мақал әсіресе оқушы мен студентке қатысты айтылады. Мысалы, емтиханға дайындалып жүрген бала уақытын дұрыс бөліп, сабағын оқиды, ал арасында спортпен айналысып, достарымен ойнап демалады. Сонда ол шаршамай, оқуын да, денсаулығын да сақтайды.