Ойхой,дүние серуен,
Адам бір көшкен керуен.
«Ойхой,дүние серуен, Адам бір көшкен керуен.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақал адам өмірін көшіп бара жатқан керуенге теңейді. Керуен бір жерде тұрақтамайды: келеді, аялдайды, қайта жүріп кетеді. Дүние де сол сияқты бір серуен, уақытша сапар, ал адам оның үстінен өтіп бара жатқан жолаушы. «Ойхой» деген күрсініс ойға мұң қосады: бұл — өткінші өмірге қарап, сол туралы толғанған адамның сөзі. Мақал байлыққа, мансапқа тым байланып қалмауды, ғұмырдың қысқа екенін ұмытпауды еске салады.
Образдар мен теңеулер
Керуен — жүк артқан түйелер тізбегі, ерте заманда ұзақ жолдарда сауда жасап, елден елге қатынаған. Көш — қазақ ауылының жайлауға, қыстауға ауысуы. «Көшкен керуен» тіркесі бұл екі сурет бірге: тұрағы жоқ, үнемі жолдағы тіршілік. Серуен бұл жерде қыдырыс, уақытша жүріс мағынасында. «Ойхой» — қазақ жыр-толғауларында жиі кездесетін одағай, мұңды, ойлы күрсініс. Серуен мен керуен ұйқасып, толғаудың ырғағын береді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қария кісілер өмір туралы толғанғанда, жерлеу немесе ас кезінде, бір дәуірдің өткенін еске алғанда айтады. Үні — ойлы, сәл мұңды, философиялық. Қуанышты жиында, әзіл-қалжың үстінде орынсыз. Мысалы, ұзақ жылдан кейін туған ауылына оралған қария бос қалған қыстауға қарап: «Ойхой, дүние серуен, адам бір көшкен керуен», — дейді.
Қолданылу жағдаяттары
— Асқа жиналған ауыл ақсақалдары марқұмды еске алып отырып, біреуі ұзақ күрсініп, мақалды айтады.
— Мектеп бітіргеніне қырық жыл толған кездесуде бұрынғы сынып жетекшісі шәкірттеріне қарап, уақыттың тез өткенін айтып осы сөзді келтіреді.
Adam bir kóshken kerýen.