Немере несін береді?
Етін жеп, сүйегін береді.
Etin jep, súıegin beredi.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: немере ата-әженің етін жеп, сүйегін ғана қалдырады, яғни үлкен кісінің есінен, дәм-тұзынан көп үлес алады. Астарлы мағынасы: немере — ата-әже үшін қуаныш та, қызық та, бірақ сонымен бірге олардан көп күтім, мейірім, күш-қуат сұрайтын жан. Қазақ ұғымында немере деген тек жанның жалғасы емес, әулеттің үміті, ұрпақтың жалғасуы. Сондықтан бұл сөз немереге деген сүйіспеншілікті, сонымен қатар үлкендердің баланы бағып-қағудағы ауыр еңбегін де аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ет» — өмірдің тәттісі, қызығы, берекесі; ал «сүйек» — қалдық, салмақ, ауырлық деген ишара. Яғни немере үлкеннің бар рақатын алып, соңынан оның тауқыметін де бірге көтертеді деген ой жатыр. Бұл теңеу әжелер мен аталардың немереге деген ілтипатын, бауырмал көңілін нәзік әзілмен жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне қалжың аралас жылы сөз ретінде айтылады. Мысалы, ата-әже немересін демалыста өз қолына алып, күні бойы қараса, «Немере несін береді?» деп күліп айтуы мүмкін. Бұл сөз немеренің сүйкімділігін де, оны тәрбиелеудің жауапкершілігін де еске салады.